Tevessül ve Başkasından Yardım İsteme Üzerine Fetva

“Allah’tan başkasından yardım istemek (istigâse) ile Allah Teâlâ’ya yarattıklarından biri aracılığıyla yönelmek (tevessül) arasında fark vardır. Allah’tan başkasından yardım istemek ‘Büyük Şirk’ kapsamına girerken; tevessülün bid’at olup olmadığı konusu ihtilaflıdır (Daha fazla bilgi için 3835 numaralı fetvaya bakınız).

Sorunun başında zikredilen hadise gelince; hadisin lafzı şöyledir:
‘Sizden birinizin ıssız bir arazide hayvanı kaçarsa şöyle seslensin: Ey Allah’ın kulları, onu benim için tutun! Ey Allah’ın kulları, onu benim için tutun! Çünkü Allah’ın yeryüzünde o hayvanı sizin için tutacak hazır (kulları) vardır.’

Bu hadisi Taberânî ve Ebû Ya’lâ Müsned’inde rivayet etmiş; İbnü’s-Sünnî de ‘Amelü’l-Yevmi ve’l-Leyle’ eserinde onlardan nakletmiştir. Tamamı bu rivayeti Abdullah b. Mes’ud’dan merfu olarak (Peygamber’e dayandırarak) nakletmişlerdir. Ancak bu, hüküm çıkarmaya (delil olmaya) elverişli olmayan zayıf bir hadistir. Heysemi, ‘Senedinde zayıf bir ravi olan Ma’ruf b. Hassan vardır’ demiştir. İbn Allân, Nevevî’nin ‘Ezkâr’ şerhinde Hâfız İbn Hacer’in bu hadis için; ‘Garib bir hadistir, İbnü’s-Sünnî ve Taberânî rivayet etmiştir ancak senedinde İbn Büreyde ile İbn Mes’ud arasında kopukluk (inkıtâ) vardır’ dediğini nakleder. Elbânî de ‘Silsiletü’l-Ehâdîsi’d-Daîfe’ eserinde (No: 655) bu hadise ‘zayıf’ demiştir.

Bazılarının ‘Ben bunu denedim ve faydasını gördüm’ şeklindeki sözlerine gelince; şer’î hükümler sadece tecrübe ile sabit olmaz, ancak Şâri’den (Allah ve Resulü’nden) gelmesiyle sabit olur. Şevkânî, ‘Tuhfetü’d-Dhâkirîn’ eserinde şöyle der: ‘Sünnet sadece tecrübe ile sabit olmaz. Bir şeyi sünnet olduğuna inanarak yapan kişi, o şey sabit değilse bid’atçı olmaktan kurtulamaz. Duanın kabul edilmesi, o kabul sebebinin Resulullah’tan (s.a.v.) sabit olduğunu göstermez. Allah bazen sünnet olan bir tevessül olmasa da duaya icabet eder, çünkü O merhametlilerin en merhametlisidir; bazen de bu icabet bir istidrac (saptırma) olabilir.’

Zikredilen hadisin bir benzerini de Taberânî, Utbe b. Gazvân’dan rivayet etmiştir:
‘Biriniz bir şeyini kaybederse veya kimsenin olmadığı bir yerde yardım isterse şöyle desin: Ey Allah’ın kulları bana yardım edin! Ey Allah’ın kulları bana yardım edin! Çünkü Allah’ın bizim görmediğimiz kulları vardır.’

Hâfız İbn Hacer, bu hadisin senedinde de kopukluk olduğunu söylemiştir. Elbânî de (No: 656) hadis için ‘zayıf’ dedikten sonra şunu ekler: ‘Bu hadis bir önceki gibi zayıf olmakla birlikte, ölmüş veli ve salihlerden yardım istemeye (istigâse) delil teşkil etmez. Çünkü her iki hadiste de ‘Allah’ın kulları’ ifadesiyle insan dışındaki varlıkların kastedildiği açıktır. Nitekim birinci hadiste ‘Yeryüzünde hazır bulunanlar’, ikincisinde ise ‘Görmediğimiz kullar’ denilmiştir. Bu vasıflar ancak melekler veya cinler için geçerlidir çünkü normalde görünmeyenler onlardır.’

Nitekim Bezzâr’ın İbn Abbas’tan naklettiği başka bir hadis, bu varlıkların bir melek topluluğu olduğunu netleştirmiştir:
‘Şüphesiz Allah’ın yeryüzünde koruyucu meleklerin dışında, ağaçtan düşen yaprakları bile yazan melekleri vardır. Birinizin ıssız bir yerde ayağına bir sancı girerse (veya yardıma muhtaç kalırsa) şöyle seslensin: Ey Allah’ın kulları bana yardım edin!’

Hâfız İbn Hacer bu hadis için ‘Senedi hasendir ancak çok gariptir’ demiştir. (Ben derim ki: Beyhakî bunu ‘Şuab’da mevkuf olarak rivayet etmiştir). Eğer bu hadis sahih kabul edilirse, ilk hadisteki ‘Ey Allah’ın kulları’ hitabının melekler olduğu kesinleşir. Dolayısıyla, ne hayatta ne de ölü olan cinlere veya ‘gayb ricali’ denilen velilere bu anlam yüklenemez. Onlardan yardım istemek (istigâse) apaçık bir şirktir. Çünkü onlar duayı işitmezler, işitseler bile cevap verip isteği gerçekleştiremezler. Bu durum Fatır Suresi 13-14. ayetler başta olmak üzere birçok ayette açıkça belirtilmiştir:

‘…O’ndan başka yalvardıklarınız bir çekirdek zarına bile hükmedemezler. Eğer onlara dua ederseniz duanızı işitmezler; işitseler bile size cevap veremezler. Kıyamet günü de sizin ortak koşmanızı reddederler…’

Daha sonra Elbânî, bu varlıkların melekler olduğunu belirten hadisin de malûl (kusurlu) olduğunu, en doğrusunun ‘mevkuf’ (sahabe sözü) olduğu ve ‘merfu’ (Peygamber sözü) hükmünde sayılamayacağı görüşünü tercih etmiştir.

Âmâ (körler) hadisi ise sahih bir hadis olup tevessül konusundadır. Onun cevabı 3835 ve 4412 numaralı fetvalarda geçmiştir. En doğrusunu Allah bilir.”

وأما حديث: إذا سألت فاسأل الله، وإذا استعنت فاستعن بالله. فهو حديث صحيح رواه الترمذي وأحمد بإسنادٍ صحيح، كما قال الأرناؤط.وما دل عليه هذا الحديث وغيره من النصوص الدالة على سؤال الله تعالى وعدم سؤال المخلوق، إنما هو فيما لا يقدر عليه إلا الله وهو أمر لا معارض له من النصوص، فالاستغاثة دعاء، والدعاء عبادة، والعبادة صرفها لغير الله شرك، كما قال سبحانه وتعالى: وَلَا تَدْعُ مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَنْفَعُكَ وَلَا يَضُرُّكَ فَإِنْ فَعَلْتَ فَإِنَّكَ إِذًا مِنَ الظَّالِمِينَ * وَإِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ وَإِنْ يُرِدْكَ بِخَيْرٍ فَلَا رَادَّ لِفَضْلِهِ يُصِيبُ بِهِ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَهُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ. {يونس: 106-107}.
وقال تعالى: وَمَنْ أَضَلُّ مِمَّن يَدْعُو مِن دُونِ اللَّهِ مَن لَّا يَسْتَجِيبُ لَهُ إِلَى يَومِ الْقِيَامَةِ وَهُمْ عَن دُعَائِهِمْ غَافِلُونَ.{الأحقاف: 5}.
وقال: وَالَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ مَا يَمْلِكُونَ مِنْ قِطْمِيرٍ * إِنْ تَدْعُوهُمْ لَا يَسْمَعُوا دُعَاءَكُمْ وَلَوْ سَمِعُوا مَا اسْتَجَابُوا لَكُمْ وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ يَكْفُرُونَ بِشِرْكِكُمْ وَلَا يُنَبِّئُكَ مِثْلُ خَبِيرٍ. {فاطر: 14ـ 13}.
وفي الحديث: إنه لا يستغاث بي، وإنما يستغاث بالله. رواه الطبراني، وصححه الألباني ، وقد أخبر الله تعالى أن المشركين يدعون معه غيره في حال الرخاء، ويخلصون له الدعاء في حال الشدة فقال: فَإِذَا رَكِبُوا فِي الْفُلْكِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ إِذَا هُمْ يُشْرِكُونَ.{العنكبوت: 65}.
وقال تعالى: ثُمَّ إِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فَإِلَيْهِ تَجْأَرُونَ*ثُمَّ إِذَا كَشَفَ الضُّرَّ عَنكُمْ إِذَا فَرِيقٌ مِّنكُم بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُونَ.
{النحل: 53ـ 54} ، وقال تعالى: وَإِذَا مَسَّكُمُ الْضُّرُّ فِي الْبَحْرِ ضَلَّ مَن تَدْعُونَ إِلاَّ إِيَّاهُ فَلَمَّا نَجَّاكُمْ إِلَى الْبَرِّ أَعْرَضْتُمْ وَكَانَ الإِنْسَانُ كَفُورًا.{الإسراء: 67}.
وإذا حكم الله بتخطئة المشركين في شركهم عند الرخاء وإخلاصهم الدعاء لله في حال الشدة، فمن باب أولى أن يذم ويخطأ من يشرك بالله ويستغيث به في حال الشدة ـ أعاذنا الله من الشرك.
والله أعلم.

Hadis ve Ayetler Işığında Yalnızca Allah’tan İstemek

“Eğer isteyeceksen Allah’tan iste, yardım dileyeceksen Allah’tan yardım dile” hadisine gelince; bu hadis sahitir. Tirmizî ve Ahmed b. Hanbel tarafından rivayet edilmiş, Arnaût’un da belirttiği gibi isnadı sahih kabul edilmiştir.

Bu hadisin ve benzeri diğer metinlerin delalet ettiği “yaratılmıştan değil, yalnızca Allah’tan isteme” kuralı, ancak Allah’ın güç yetirebileceği konular hakkındadır. Bu hususta naslar (dini metinler) arasında bir çelişki yoktur. Zira:

• İstigase (yardım dileme) bir duadır.
• Dua bir ibadettir.
• İbadeti Allah’tan başkasına yöneltmek ise şirktir.

Nitekim Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:

“Allah’ı bırakıp da sana ne fayda ne de zarar verebilecek olan şeylere yalvarma. Eğer böyle yaparsan, şüphesiz ki sen zalimlerden (müşriklerden) olursun. Eğer Allah sana bir zarar dokunduracak olsa, onu O’ndan başka giderecek yoktur. Eğer senin için bir hayır murat ederse, O’nun lütfunu geri çevirecek de yoktur…”(Yûnus: 106-107)

Yine Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Allah’ı bırakıp da kıyamet gününe kadar kendisine cevap veremeyecek şeylere dua edenden daha sapık kim olabilir? Oysa onlar, bunların dualarından habersizdirler.” (Ahkâf: 5)

Ve şöyle buyurmuştur: “…O’ndan başka dua ettikleriniz bir çekirdek zarına bile hükmedemezler. Eğer onlara dua ederseniz, duanızı işitmezler; işitseler bile size cevap veremezler. Kıyamet günü de sizin (onları Allah’a) ortak koşmanızı inkâr ederler…” (Fâtır: 13-14)

Hadis-i şerifte ise şöyle buyurulmuştur: “Benden yardım (istigase) istenmez, ancak Allah’tan yardım istenir.” (Taberânî rivayet etmiş, Elbânî sahih olduğunu belirtmiştir).

Allah Teâlâ, müşriklerin bolluk zamanında Allah’la beraber başkalarına dua ettiklerini, ancak darlık ve şiddet anında sadece Allah’a yöneldiklerini haber vererek şöyle buyurmuştur:

“Gemiye bindikleri zaman, dini yalnız Allah’a has kılarak O’na yalvarırlar. Fakat Allah onları kurtarıp karaya çıkarınca, hemen (yine) ortak koşarlar.” (Ankebût: 65)

Ayrıca Nahl Suresi 53-54 ve İsrâ Suresi 67. ayetlerde de benzer şekilde insanın darlık anında sadece Allah’a yalvardığı, ancak feraha çıkınca tekrar yüz çevirdiği veya şirk koştuğu anlatılır.

Sonuç olarak: Eğer Allah, müşrikleri bolluk anında şirk koşup darlık anında ihlasla O’na yöneldikleri için hatalı buluyorsa; hem bollukta hem de darlık ve şiddet anında Allah’a şirk koşan ve O’ndan başkasından yardım (istigase) isteyenlerin durumu, kınanmaya ve hatalı bulunmaya çok daha önceliklidir.

Allah bizi şirkten korusun. En iyisini Allah bilir.

Ey Allah’ın Kulları Bana Yardım Edin Hadisi Hakkında yazısı ilk önce üzerinde ortaya çıktı.

Ancak “Yasin Kur’an’ın kalbidir” lafzı ben benzeri lafızlarla gelen hadisler muhakkiklerin tahkiki üzere sahih değildir.

1. Tirmizî (2887) ve Kudâî “Müsnedü’ş-Şihâb”da (1035) şöyle rivayet etmiştir:

“Her şeyin bir kalbi vardır. Kur’an’ın kalbi Yasin’dir. Kim Yasin’i okursa, Allah ona Kur’an’ı on kez okumuş gibi sevap yazar.“

Tirmizî bu rivayet hakkında şöyle der:

“Bu hadis gariptir (tek kaynaktan gelir), sadece Humeyd b. Abdurrahman’ın rivayetiyle bilinir. Basra’da da bu rivayet, Katade’den sadece bu yolla bilinmektedir. Hârun Ebu Muhammed ise meçhul / bilinmeyen, tanınmayan bir ravidir.”

Ebu Hâtim er-Râzî de: “Bu hadis batıldır, aslı yoktur.” demiştir.

Zehebî: Hârun hakkında “Onu bu hadisle itham ediyorum (uydurmuş olabilir).” demiştir.

Albani (rhm): “Bu hadis uydurmadır.” demiştir.

2. Beyhakî, Şuabu’l-İmân (2232):

“Kim Yasin’i okursa, sanki Kur’an’ı on defa okumuş gibidir.“

Bu rivayette ise:

Hassan b. Atıyye, tabiin neslindendir; yani rivayet murseldir

İsmail b. I’yyâş müdellisdir ve an’ane ile rivayet etmiş. Bu da zayıflık sebebidir.

3. Beyhaki (2238):

Ebu Hureyre’den:

“Kim Yasin’i bir kere okursa, sanki Kur’an’ı on kez okumuş gibidir.“

Bu seneddeki Suveyd adlı ravi hakkında:

Nesaî, Seçî, İbn Adî gibi âlimler onu zayıf kabul etmiş;

İbn Hibbân: “Sika ravilerden uydurma hadisler rivayet eder” demiştir.

Ebu Hâtim: “Bu hadis münkerdir” demiştir.

4. Kudâî, Müsnedü’ş-Şihâb (1036):

Ubeyy b. Ka’b’dan:

“Her şeyin bir kalbi vardır. Kur’an’ın kalbi Yâsîn’dir. Kim Yasin’i okursa, sanki Kur’an’ı on iki defa okumuş gibidir.“

Bu rivayetteki Muhlid b. Abdi’l-Vâhid hakkında:

İbn Hibbân: “Çok zayıf ve uydurma hadisler rivayet eder” demiştir.

Albânî: “Bu hadis uydurmadır.” (Silsiletu’l-Ḍaʿīfa, 5870)

5. Ahmed b. Meni‘, el-Matâlibü’l-‘Âliye (15/136):

Ubeyy b. Ka’b’dan benzer rivayet:

“Kim Yâsîn’i Allah rızası için okursa, günahları bağışlanır. Kur’an’ı 12 defa okumuş gibi sevap alır.“

Ancak:

Yusuf b. Atiyye: Terk edilmiş bir ravidir.

Hârun b. Kesîr: Meçhuldür.

6. Mustagfirî, Fezâilü’l-Kur’ân (865):

“Kim Yâsîn’i bir kere okursa, sanki Kur’an’ı 10 defa okumuş gibidir. Ölüm döşeğindeki birinin yanında okunursa, ölüm anı hafif geçer.“

Ravi Abdülhakam hakkında:

Buhârî: “Munker (uydurma) hadis rivayet eder.“

İbn Adiy dedi ki : “Genelde rivayetleri güvenilmez.”

Ebu Hâtim dedi ki : “Zayıf.”

7. Yine Mustagfirî (866):

“Kim Yasin’i gece okursa, Kur’an’a on katı sevap verilir. Sabah ihtiyacı için okursa, dileği gerçekleşir.“

Rivayetin ravi Sevâr b. Mus‘ab:

İbn Maîn, Buhârî, Nesâî, Ebu Dâvud tarafından terk edilmiştir.

Hâkim: “Uydurma hadisler rivayet eder.”

Allah bizleri sahih sünnete ittiba etmek ile rızıklandırsın.

Yasin Kur’an’ın Kalbidir Hadisi Sahih Mi? yazısı ilk önce üzerinde ortaya çıktı.

Haşim oğlu Esed kızı Fatıma (ra) vefat edince, Peygamberimiz (asm) Üsame İbni Zeyd’i, Eyyüb el-Ensari’yi, Hz. Ömer’i ve bir köleyi kabrini kazdırmak için çağırttı. Onlar kabrini kazarlarken kabrin lahid denilen kısmına gelince, Peygamberimiz eliyle onun lahdini kazdı, toprağını eliyle çıkardı ve kazma işi bitince kabrin içine girerek şöyle dedi:

اَللَّهُ الَّذِي يُحْيِي وَيُمِيتُ 

O Allah ki, diriltir ve öldürür, 

وَهُوَ حَيٌّ لاَ يَمُوتُ 

O, ölümsüz olan diridir,  

اِغْفِرْ لِأُمِّي فَاطِمَةَ بِنْتِأَسَدٍ

Esed’in kızı Fatıma annemi affet, 

وَلَقِّنْهَا حُجَّتَهَا 

Ona hüccetini telkin et, yani vereceği cevabı öğret , 

وَوَسِّعْ عَلَيْهَا مُدْخَلَهَا

 gireceği yeri ona genişlet… Hadisin bu bölümüne dikkat! 

بِحَقِّ نَبِيِّكَ وَالْأَنْبِيَاءِ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِي فِإِنَّكَ أَرْحَمُا لرَّاحِمِين

Nebinin ve benden önceki nebilerin hakkı için bunu yap.  Şüphesiz sen, Merhamet edenlerin en merhamet edenisin..

HADİSİN ARAPÇA METİNLERİ VE KAYNAKLARI:

871 –

حدثنا أحمد بن حماد بن زغبة ثنا روح بن صلاح ثنا سفيان الثوري عن عاصم الأحول عن أنس بن مالك قال :  : لما ماتت فاطمة بنت أسد بن هاشم أم علي بن أبي طالب دخل عليها رسول الله صلى الله عليه و سلم فجلس عند رأسها فقال : رحمك الله يا أمي كنت أمي بعد أمي وتشبعيني وتعرين وتكسيني وتمنعين نفسك طيباوتطعميني تريدين بذلك وجه الله والدار الآخرة ثم أمر أن تغسل ثلاثا فلما بلغ الماء الذي فيه الكافور سكبه رسول الله صلى الله عليه و سلم بيده ثم خلع رسول الله صلى الله عليه و سلم قميصه فألبسها إياه وكفنها ببرد فوقه ثم دعا رسول الله صلى الله عليه و سلم أسامة بن زيد وأبا أيوب الأنصاري وعمر بن الخطاب وغلاما أسود يحفرون

فحفروا قبرها فلما بلغوا اللحد حفره رسول الله صلى الله عليه و سلم بيده وأخرج ترابه بيده فلما

فرغ دخل رسول الله صلى الله عليه و سلم فاضطجع فيه ثم قال : الله الذي يحيي ويميت وهو حي لايموت أغفر لأمي فاطمة بنت أسد ولقنها حجتها ووسع عليها مدخلها بحق نبيك والأنبياء الذين من قبلي فإنك أرحم الراحمين وكبر عليها أربعا وادخلوها اللحد هو والعباس وأبو بكر الصديق رضي الله عنهم

الكتاب : المعجم الكبير

المؤلف : سليمان بن أحمد بن أيوب أبو القاسم الطبراني

189 –

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَمَّادِ بْنِ زُغْبَةَ قَالَ: نا رَوْحُ بْنُ صَلَاحٍ قَالَ: نا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ، عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: لَمَّا مَاتَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ أَسَدِ بْنِ هَاشِمٍ أُمُّ عَلِيٍّ، دَخَلَ عَلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَجَلَسَ عِنْدَ رَأْسِهَا، فَقَالَ: «رَحِمَكِ اللَّهُ يَا أُمِّي، كُنْتِ أُمِّي بَعْدَ أُمِّي، تَجُوعِينَ وتُشْبِعِينِي، وتَعْرَيْنَ وتَكْسُونَنِي، وتَمْنَعِينَ نَفْسَكِ طَيِّبَ الطَّعَامِ وتُطْعِمِينِي، تُرِيدِينَ بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ وَالدَّارَ الْآخِرَةَ» . ثُمَّ أَمَرَ أَنْ تُغْسَلَ ثَلَاثًا وَثَلَاثًا، فَلَمَّا بَلَغَ الْمَاءَ الَّذِي فِيهِ الْكَافُورُ، سَكَبَهُ عَلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ، ثُمَّ خَلَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَمِيصَهُ فَأَلْبَسَهَا إِيَّاهُ، وكُفِّنَتْ فَوْقَهُ، ثُمَّ دَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ، وَأَبَا أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيَّ، وَعُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، وَغُلَامًا أَسْوَدَ يَحْفِرُوا، فَحَفَرُوا قَبْرَهَا، فَلَمَّا بَلَغُوا اللَّحْدَ حَفَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ، وَأَخْرَجَ تُرَابَهُ بِيَدِهِ. فَلَمَّا فَرَغَ، دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فاضْطَجَعَ فِيهِ، وَقَالَ: «اللَّهُ الَّذِي يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ حَيٌّ لَا يَمُوتُ، اغْفِرْ لِأُمِّي فَاطِمَةَ بِنْتِ أَسَدٍ، ولَقِّنْهَا حُجَّتَهَا، وَوَسِّعْ [ص:68] عَلَيْهَا مُدْخَلَهَا، بِحَقِّ نَبِيِّكَ وَالْأَنْبِيَاءِ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِي، فَإِنَّكَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ» . ثُمَّ كَبَّرَ عَلَيْهَا أَرْبَعًا، ثُمَّ أدْخَلُوهَا

الْقَبْرَ، هُوَ وَالْعَبَّاسُ، وَأَبُو

بَكْرٍ الصِّدِّيقُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ لَمْ يَرْوِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ إِلَّا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ، تَفَرَّدَ بِهِ: رَوْحُ بْنُ صَلَاحٍ

لكتاب: المعجم الأوسط

المؤلف: سليمان بن أحمد بن أيوب بن مطير اللخمي الشامي، أبو القاسم الطبراني (المتوفى: 360هـ)

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ أَحْمَدَ، ثنا أَحْمَدُ بْنُ حَمَّادِ بْنِ رَغْبَةَ، حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ صَلَاحٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: ” لَمَّا مَاتَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ أَسَدِ بْنِ هَاشِمٍ أُمُّ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ دَخَلَ عَلَيْهَا رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَلَسَ عِنْدَ رَأْسِهَا فَقَالَ: «يَرْحَمُكِ اللهُ؛ فَإِنَّكِ كُنْتِ أُمِّي بَعْدَ أُمِّي، تَجُوعِينَ وَتُشْبِعِينَنِي، وَتَعْرَيْنَ وَتَكْسِينَنِي، وَتَمْنَعِينَ نَفْسَكِ طَيِّبَ الطَّعَامِ وَتُطْعِمِينَنِي، تُرِيدِينَ بِذَلِكَ وَجْهَ اللهِ وَالدَّارَ الْآخِرَةَ»، ثُمَّ أَمَرَ أَنْ تُغْسَلَ ثَلَاثًا ثَلَاثًا، فَلَمَّا بَلَغَ الْمَاءَ الَّذِي فِيهِ الْكَافُورُ سَكَبَهُ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ، ثُمَّ خَلَعَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَمِيصَهُ وَأَلْبَسَهَا إِيَّاهُ، وَكَفَّنَهَا فَوْقَهُ، ثُمَّ دَعَا رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ وَأَبَا أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيَّ وَعُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ وَغُلَامًا أَسْوَدَ يَحْفِرُونَ قَبْرَهَا، فَلَمَّا بَلَغُوا اللَّحْدَ حَفَرَهُ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَخْرَجَ تُرَابَهُ بِيَدِهِ، فَلَمَّا فَرَغَ دَخَلَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاضْطَجَعَ فِيهِ ثُمَّ قَالَ: «الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ حَيٌّ لَا يَمُوتُ، اغْفِرْ لِأُمِّي فَاطِمَةَ بِنْتِ أَسَدٍ، وَلَقِّنْهَا حُجَّتَهَا، وَأَوْسِعْ عَلَيْهَا مُدْخَلَهَا بِحَقِّ نَبِيِّكَ وَالْأَنْبِيَاءِ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِي، فَإِنَّكَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ»، وَكَبَّرَ عَلَيْهَا أَرْبَعًا، وَأَدْخَلُوهَا اللَّحْدَ هُوَ وَالْعَبَّاسُ وَأَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ “. غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ عَاصِمٍ وَالثَّوْرِيِّ، لَمْ نَكْتُبْهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ رَوْحِ بْنِ صَلَاحٍ، تَفَرَّدَ بِهِ

الكتاب: حلية الأولياء وطبقات الأصفياء

المؤلف: أبو نعيم أحمد بن عبد الله بن أحمد بن إسحاق بن موسى بن مهران الأصبهاني (المتوفى: 430هـ)

Elbani rahimehullah hadisin zayıf olduğunu söyler:

23 – ( ضعيف )

الله الذي يحيي ويميت وهو حي لايموت اغفر لأمي فاطمة بنت أسد ولقنها حجتها ووسع عليها مدخلها بحق نبيك والأنبياء الذين من قبلي فإنك أرحم الراحمين

الكتاب : سلسلة الأحاديث الضعيفة والموضوعة وأثرها السيئ في الأمة

المؤلف : محمد ناصر الدين بن الحاج نوح الألباني

Heysemi رَوْحُ بْنُ صَلَاحٍ in zayıf olduğunu söylüyor.  (15399)

Darekutni : رَوْحُ بْنُ صَلَاحٍ Zayıf

NEBİLERİN HAKKI İÇİN İFADESİ yazısı ilk önce üzerinde ortaya çıktı.

Rasulun Mütevaziliği

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِى خَالِدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِى حَازِمٍ عَنْ أَبِى مَسْعُودٍ قَالَ أَتَى النَّبِىَّ صلى الله عليه وسلم رَجُلٌ فَكَلَّمَهُ فَجَعَلَ تُرْعَدُ فَرَائِصُهُ فَقَالَ لَهُ « هَوِّنْ عَلَيْكَ فَإِنِّى لَسْتُ بِمَلِكٍ إِنَّمَا أَنَا ابْنُ امْرَأَةٍ تَأْكُلُ الْقَدِيدَ » . قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ إِسْمَاعِيلُ وَحْدَهُ وَصَلَهُ

تحقيق الألباني :

صحيح ، الصحيحة  1876

Biat etmek üzere yanına gelenlerden biri onunla konuşmaya başlamıştı. Fakat Nebi ile karşı karşıya gelmek ve onunla konuşmak kendisini o kadar heyecanlandırmıştı ki titremeye başladı. Bunu gören Nebi, “Sakin ol! Ben bir kral değilim. (Güneşte) kurutulmuş et yiyen bir kadının oğluyum.” diyerek onu rahatlattı.

Elbani: Sahih

“Kurutulmuş et yiyen bir kadının oğluyum” hadisinin sıhhati yazısı ilk önce üzerinde ortaya çıktı.

Vecelle senauk ifadesinin zayıflığı

Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu “Namazlarda Sübhâneke’de ‘ve celle senaük’ kısmı niçin okunmaz?” sorusuna verdiği cevapta adeta iki yönü de birleştirmiştir: “Namazda okunan ‘Sübhâneke’ ile ilgili sahih hadislerde ‘ve celle senaüke’ lafzı yer almamaktadır. (Ebu Davud, Salat, 122.) Bundan dolayı namazlarda b u cümle okunmaz. Cenaze namazı ise, ölüye duâ olduğu için, başka duâların da yapılması mümkün olduğu gibi, ‘Sübhâneke…’ zikrine ‘Allah’ım senin şanın yücedir.’ anlamındaki ‘celle senaüke’ ifadesi de eklenebilir. Zira namaz dışında yapılan bazı zikir ve duâlarda da bu ifade riv ayet edilmektedir.” (Diyanet İşleri Başkanlığı, 2014: 77)

Aşağıya Elbani’nin sahihlediği Ebu Davud hadisini koydum.

( سنن أبي داود )
776 حدثنا حسين بن عيسى حدثنا طلق بن غنام حدثنا عبد السلام بن حرب الملائي عن بديل بن ميسرة عن أبي الجوزاء عن عائشة قالت كان رسول الله صلى الله عليه وسلم إذا استفتح الصلاة قال سبحانك اللهم وبحمدك وتبارك اسمك وتعالى جدك ولا إله غيرك قال أبو داود وهذا الحديث ليس بالمشهور عن عبد السلام بن حرب لم يروه إلا طلق بن غنام وقد روى قصة الصلاة عن بديل جماعة لم يذكروا فيه شيئا من هذا .

تحقيق الألباني :
صحيح

Aşağıdaki Link Hanefi Mezhebi çerçevesinde konuyu araştırmış.

http://sbedergi.gumushane.edu.tr/Makaleler/2065527855_10.17823gusb.263-FetullahY%C4%B1lmaz.pdf

Subhanekedeki vecelle senauk ifadesinin zayıflığı ile ilgili Diyanetin açıklaması yazısı ilk önce üzerinde ortaya çıktı.

Allah’ın Rızasını Aramak

Bab:49 Mevzu: Allah’ın rızasını aramak

2527- Medine halkından bir zat tarafından rivayet edilmiştir; dedi ki: Muaviye Aişe (ra)’ ya :”Bana tavsiyelerde bulunacağın bir mektup yaz, fakat beni fazla yük altında bırakma.” diye bir mektup gönderdi. Bu zat diyor ki: Aişe (ra) Muaviye’ye şöyle yazdı: ”Sana selam olsun! İmdi ben, Rasulullah (sav)’ den şöyle buyurduğunu işittim: Her kim insanların gücenmesine mukabil Allah’ın rızasını ararsa Allah da onu insanların zahmetinden kurtarır ve her kim Allah’ın gücenmesine mukabil insanların rızasını ararsa Allah da onu insanlara havale eder. Selam üzerine olsun.”

(Tirmizi s:224- Elbani: sahih)

( سنن الترمذي )
2414 حدثنا سويد بن نصر أخبرنا عبد الله بن المبارك عن عبد الوهاب بن الورد عن رجل من أهل المدينة قال كتب معاوية إلى عائشة أم المؤمنين رضي الله عنها أن اكتبي إلي كتابا توصيني فيه ولا تكثري علي فكتبت عائشة رضي الله عنها إلى معاوية سلام عليك أما بعد فإني سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول من التمس رضا الله بسخط الناس كفاه الله مؤنة الناس ومن التمس رضا الناس بسخط الله وكله الله إلى الناس والسلام عليك حدثنا محمد بن يحيى حدثنا محمد بن يوسف عن سفيان الثوري عن هشام بن عروة عن أبيه عن عائشة أنها كتبت إلى معاوية فذكر الحديث بمعناه ولم يرفعه .

تحقيق الألباني :
صحيح ، الصحيحة ( 2311 ) ، تخريج الطحاوية ( 278 )

İnsanları Gücendirme Pahasına Allah’ın Rızasını Aramak yazısı ilk önce üzerinde ortaya çıktı.

Gıybet Hadisi

( سنن أبي داود )
4428 حدثنا الحسن بن علي حدثنا عبد الرزاق عن ابن جريج قال أخبرني أبو الزبير أن عبد الرحمن بن الصامت ابن عم أبي هريرة أخبره أنه سمع أبا هريرة يقول جاء الأسلمي نبي الله صلى الله عليه وسلم فشهد على نفسه أنه أصاب امرأة حراما أربع مرات كل ذلك يعرض عنه النبي صلى الله عليه وسلم فأقبل في الخامسة فقال أنكتها قال نعم قال حتى غاب ذلك منك في ذلك منها قال نعم قال كما يغيب المرود في المكحلة والرشاء في البئر قال نعم قال فهل تدري ما الزنا قال نعم أتيت منها حراما ما يأتي الرجل من امرأته حلالا قال فما تريد بهذا القول قال أريد أن تطهرني فأمر به فرجم فسمع النبي صلى الله عليه وسلم رجلين من أصحابه يقول أحدهما لصاحبه انظر إلى هذا الذي ستر الله عليه فلم تدعه نفسه حتى رجم رجم الكلب فسكت عنهما ثم سار ساعة حتى مر بجيفة حمار شائل برجله فقال أين فلان وفلان فقالا نحن ذان يا رسول الله قال انزلا فكلا من جيفة هذا الحمار فقالا يا نبي الله من يأكل من هذا قال فما نلتما من عرض أخيكما آنفا أشد من أكل منه والذي نفسي بيده إنه الآن لفي أنهار الجنة ينقمس فيها .

تحقيق الألباني :
ضعيف ، الإرواء ( 2354 ) ، الضعيفة ( 2957 )

Gıybetin, leş yemeye benzetildiği hadise Elbani zayıf diyor. yazısı ilk önce üzerinde ortaya çıktı.

İbn Hibban Sahih

3143 – أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ سُفْيَانَ قَالَ: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَلَّادٍ الْبَاهِلِيُّ قَالَ: حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَوْفٍ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ

عُتَيٍّ قَالَ:

رَأَيْتُ أُبيًّا رَأَى رَجُلًا تَعَزَّى بِعَزَاءِ الْجَاهِلِيَّةِ فأعضَّهُ وَلَمْ يَكُنْ ثُمَّ قَالَ: قَدْ أَرَى فِي أَنْفُسِكُمْ – أَوْ فِي نَفْسِكَ – إِنِّي لَمْ أَسْتَطِعْ إِذَا سَمِعْتُهَا أَنْ لَا أَقُولُهَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وسلم يقول:

(من تعزى بعزاء الجاهلية فَأَعِضُّوه لا تَكْنُوا)

= (3153) [28: 2]

لتعليقات الحسان على صحيح ابن حبان

[تعليق الشيخ الألباني]   صحيح – ((الصحيحة)) (269)

—

Müsned-i Ahmed

21272 – حدثنا عبد الله حدثني أبي ثنا يحيى بن سعيد ثنا عوف عن الحسن عن عتي عن أبي بن كعب قال : رأيت رجلا تعزى عند أبي بعزاء الجاهلية افتخر بأبيه فأعضه بأبيه ولم يكنه ثم قال لهم أما أنى قد أرى الذي في أنفسكم انى لا أستطيع الا ذلك سمعت رسول الله صلى الله عليه و سلم يقول من تعزى بعزاء الجاهلية فأعضوه ولا تكنوا
تعليق شعيب الأرنؤوط : حديث حسن

Mişkatu’l-Mesabih

4902 -[10] (لم تتمّ دراسته)

وَعَن أُبيِّ

بن كعبٍ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «مَنْ تَعَزَّى بِعَزَاءِ الْجَاهِلِيَّةِ فَأَعِضُّوهُ بِهَنِ أَبِيهِ وَلَا تُكَنُّوا» . رَوَاهُ فِي «شَرْحِ السّنة»

4902- Ubey (b. Kab) der ki: Rasulullah’ın (s.a.s.) ‘Cahiliyyedeki nesebiyle övünen kimseye açık bir şekilde babasının organını ısırmasını söyleyin’ buyurduğunu bildirir. (Sahih)

Beğavi Şerhu’s-Sunne’de * Sahihu’l-edebi’l-mufred (963)

Hadisler sahih.

Cahiliyedeki nesebiyle övünen kimseye açık bir şekilde babasının organını ısırmasını söyleyin hadisinin sıhhati yazısı ilk önce üzerinde ortaya çıktı.

Sıhhat Durumu

Rasulullah (s.a.s.) “Beş gece vardır ki duâ reddolunmaz: Receb’in ilk gecesi, Şaban’ın on beşinci gecesi, Cuma gecesi, Ramazan Bayramı gecesi, Kurban Bayramı gecesi.” buyuruyor. (Suyûtî, el-Câmiu’s-sağîr, no: 3952)

6596 – خمس ليال لا ترد فيهن الدعوة : أول ليلة من رجب و ليلة النصف من شعبان و ليلة الجمعة و ليلة الفطر و ليلة النحر .

تخريج السيوطي

( ابن عساكر ) عن أبي أمامة .

تحقيق الألباني

( موضوع ) انظر حديث رقم : 2852 في ضعيف الجامع .

Elbani: Uydurma (Üstteki Metin)

İbn Hacer: Zayıf ( فيض القدير 3 / 455 )

هذا ليس بحديث عن النبي صلى الله عليه وسلم؛ إذ لم يروه علماء الحديث مسنداً إليه عليه الصلاة والسلام، إلا رواية الديلمي في “مسند الفردوس” (2/ 196)، وابن عساكر في “تاريخ دمشق” (10/ 408)، وفي إسناده إبراهيم بن أبي يحيى وآخرون متهمون، ولذلك ضعفه الحافظ ابن حجر رحمه الله في “التلخيص الحبير”.
ولكن العلماء رووا هذا النص من كلام بعض الصحابة والتابعين؛ فأخرجه عبد الرزاق في “المصنف” (317/4/ح7927) موقوفاً على ابن عمر، وأخرجه البيهقي موقوفاً على أبي الدرداء في “السنن الكبرى” (319/3/ح6087)، وفي أسانيدهم ضعف أيضاً.
وقال الإمام الشافعي رضي الله عنه: “بلغنا أنه كان يقال: إن الدعاء يُستجاب في خمس ليال: في ليلة الجمعة، وليلة الأضحى، وليلة الفطر، وأول ليلة من رجب، وليلة النصف من شعبان… وأنا أستحب كل ما حكيت في هذه الليالي من غير أن يكون فرضاً” “الأم” (1/ 264). والله أعلم ال الدكتور محمد الشحات الجندي، عضو مجمع البحوث الإسلامية، إن رواية «خمس ليال لا ترد فيهن الدعوة» ليست حديثاً عن النبي – صلى الله عليه وسلم-.
وذكر «الجندي» لـ«صدى البلد» نص الرواية بأنها عنْ أَبِي أُمَامَةَ الْبَاهِلِيِّ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «خَمْسُ لَيَالٍ لا تُرَدُّ فِيهِنَّ الدَّعْوَةُ: أَوَلُ لَيْلَةٍ مِنْ رَجَبٍ، وَلَيْلَةُ النِّصْفِ مِنْ شَعْبَانَ، وَلَيْلَةُ الْجُمُعَةِ، وَلَيْلَةُ الْفِطْرِ، وَلَيْلَةُ النَّحْرِ».
وأوضح أن هذا ليس بحديث عن النبي صلى الله عليه وسلم؛ إذ لم يروهِ علماء الحديث مسنداً إليه عليه الصلاة والسلام، إلا رواية الديلمي في “مسند الفردوس” (2/ 196)، وابن عساكر في “تاريخ دمشق” (10/ 408)، وفي إسناده إبراهيم بن أبي يحيى وآخرون متهمون، ولذلك ضعفه الحافظ ابن حجر رحمه الله في “التلخيص الحبير

Beş gecede dualar red edilmez rivayeti sahih değildir. yazısı ilk önce üzerinde ortaya çıktı.

Terkedilmiş sünnet olan Secdeden Kalkarken Elleri Kaldırmak Namazın sıfatları bölmündeki vail ibn Hucr Hadisine Ebu Davud(rh.) ziyadesi olarak gelen rivayette : “Başını secdeden kaldırdığında, ellerinide kaldırdı.”

Elbani (rh):

Bu önemli olan ziyade sahihtir. Ve bu ziyadenin şahitleride çoktur. Ehli sünnet’in görüşü bu amelin bu şekilde ihya edilmesidir. (Sahih Mevarid’u Zaman 1/241)

Terkedilmiş Sünnet Olan Secdeden Kalkarken Elleri Kaldırmak İle İlgili Elbani’nin sözü yazısı ilk önce üzerinde ortaya çıktı.