Allah’a sakın ortak koşma, anana babana şükret  yani onlara minnettar ol, müteşekkir ol demektir Allah dan sonra.

Ve sakın onlara kötü davranma. Sıralıyor. Sakın yürürken böbürlenerek yürüme, konuşurken sesini yükseltme, namazı  kıl  çünkü bu işlerin en büyüğündendir. Ondan sonra marufu emret, münkirden alıkoy واصبر على ما اسيبك ve sonra bu uğurda sana gelecek, bulaşacak olan bütün meşakkatlere de sabret. Çünkü bu seçtiğin iman yolu basit, kolay bir şekilde elde edilen bir yol değildir. Bir imtihan süreci.

Baba bu tercihe çocuğu küçükten alıştıracak. Bu tercihte eğitmediğin bir çocuğu

13-14-15  her neyse tercih etmede zorlanır.

Şimdi biz çocuğu haram ve helali tercih etmede eğitirken, fıtraten sahip olduğu bir kıskançlık, ehline karşı mahremiyet duyguları annesine, kız kardeşine değil mi? Yakınlarına kendi çocuklarına Mekkeli bir müşrik Müslüman olacak, ben Müslüman  olurum ama zinadan kendimi alıkoyamam, senin annen, teyzen kız kardeşin var mı? Var. Onlarla yapılsa bu iş? Olmaz diyor. O zaman o da olmaz.

Ne yapıyor? Fıtraten sahip olduğu o duyguyu yaptırım gücü olarak onun üzerinde kullanıyor. Şimdi çocuğa bu duyguyu vermezsen, yönlendirmede zorlanırsın.

Anlatıyorum, anlatıyorum en hayırlı yol bu nasıl anlamıyor bunu diyorsun. Cidden nasıl anlamıyor? Fıtratta dediğimiz gibi bakıyordun bir adam fizik mühendisi, dünyanın bir numaralı fizikçisi, astroloğu, zeki akıllı ama aklını kullanamayan birisi. Kibrit çöpünün bile rastgele oluştuğunu kabul etmiyor, ama kocaman bu kainatın tesadüfen oluştuğunu iddia ediyor. Bu tezi savunuyor. Ama kibritin rastgele oluştuğunu anlatmaya çalış ona kabul etmiyor. Neden?

Aklı izanla beraber hareket etmiyor. Aklı kalbiyle beraber hareket etmiyor. Anlat şimdi kibrit kendi kendine oluştu de, bir zamanlar ağaçtı kendi kendine kesildi, kendi kendine ölçülüp planyadan geçti, çöp halini aldı, her çöp kendi kendine o kibrit denilen maddeye bandırılıp çıktı sonra onun kutusu da ağaçtı bir zamanlar kendi kendine kağıt oldu desen kabul etmiyor. Israr esten de sana manyak diyecek, peki bu kibritin kendi kendine olduğunu iddia edene manyak dersen, kainatın kendi kendine olduğunu iddia edene ne derler? Onu kabul etmiyor. Neden? Akıl var ama aklı kullanamıyor. Akıl onu kullanıyor. Akıl, kalp, izan devrede değil.

İnsan kendisini yakacak olana ateşi bilip elini tutabilir mi? Nasıl cehenneme atar kendini? Anne çocuğunu kibrit çöpüyle yakamaz ama onu tepe taklak cehennem ateşine yuvarlar. Onun için ben akıllıyım iyiyi kötüden ayırt edebiliyorum, bazen isyankarların, fuhuş ehlinin, zina ehlinin, hırsızın, sahtekarın bizim kalbimiz temiz dedikleri gibi. Bu kalp temizliği deterjan ile temizlenen bir şey değil. Değil mi? Bu temiz niyetler ile salih ameller ile temizlenen bir şeydir. Onun için bu tercih duygusunun her çocukta olduğunu bilin takdirin olduğu gibi.

Seçme hakkı bizim ebedi saadetimizi ve hüsranımızı seçmedir bu çok basit gördüğün şeylerle yıkılır tarumar olur. Çok basit gördüğün şeylerle de imar edersin. Onun için imtihan sürecinde karşılaştığın ve sana imtihan sürecini yaşatan diyelim ki iblis Adem e secde edecekti, yapacağı iş buydu sadece bir kere ona secde etmeyi emreden de yaratan Allah idi. Değil mi? Öyle diyor:

مَا مَنَعَكَ أَن تَسْجُدَ لِمَا خَلَقْتُ بِيَدَىَّ[1]

“İki elimle yarattığıma secde etmene ne mani oldu ?”

Diyor. Allah bilmediğinden değil ama insanlar görse ki ne eften püften bahaneler getiriyor iblis. Hem de ebedi hüsranına sebep olacak bir şey. Allah itaat et dedi o itaat etmemeyi tercih etti. Nefsini tatmin etmek için neden? Bakarada da dediği gibi:

وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَٰئِكَةِ ٱسْجُدُوا لِءَادَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ[2]

“Biz meleklere Adem’e secde etmelerini emrettik. Hepsi secde etti biri imtina etti. “

İmtina sebebi ne?

أَبَىٰ وَٱسْتَكْبَرَ وَكَانَ مِنَ ٱلْكَٰفِرِينَ

أَبَىٰ imtina etmek onun için biz iblisin küfrüne   “Kufrul İbağa” deriz. İmtina etti kibirlendi ve kafirlerden oldu. Hatta bunu açıklayan bir nasta Allah Resulü diyor ki Müslim de İman bahsinde:

“Ezan okunduğunda iblis tırıslayarak kaçar diyor. Der ki diyor; yazıklar olsun bana ben secde ile emir olundum secde etmekten imtina ettim ateş benim oldu. Ademoğlu secde ile emir olundu ve Ademoğlu secde etti cennet onun oldu.”

Düşünün biz bir tek rekatta iki kez secde ediyoruz. Bu sadece yaratanın bir emriydi secde etseydi kurtulurdu.

Şimdi mukayese din bizim namazdan imtinamız kıyamı, rükusu, secdesi bunların hepsi birer rükündür namazda ve tazimdir. Zikir tazimin en basit örneğini görün diyeli ki bizim her tekbirde el kaldırışımız İbn Ömer den gelen rivayete göre “Her harekete on sevap vardır” diyor.

Askerlik yapanlar bilir istersen subayın, senden üst bir askerin önünden selam vermeden geç bunu saygısızlık olarak görüyor. Şimdi namaz bütün bu ibadet çeşitleri ile dolu bir namaz dediğimizde kıyam, rüku, secde deyip tahiyyat, teşehhüd falan deyip geçmiyoruz biz neden? Kainatta mevcut olan bütün mahlukatın ibadet çeşitleri bundan kıyam, rüku, secde meleklerin ibadetlerinden şimdi tercih derken tercihin en büyük noktasını koyuyoruz ona kul olmayı terci etme.

Şimdi ayette diyor fıtrat derslerinde dediğimiz gibi “Yerde gökte her şey ona boyun eğmişken kul olmuşken sen mi ona kul olmaktan imtina ediyorsun, sakınıyorsun diyor.”

Her şey kul ne görürsen gör. Senin kulluktan imtina etmen garip. Meleklerin kıyamı diyor ya Allah azze ve celle melekleri yaratmıştır onlardan bir kısmı yaratılışlarından kıyamete kadar kıyam halinde ibadettedirler. Bir kısmı rüku halinde ibadettedirler kıyamete kadar. Bir kısmı secde halinde diyor. Ve bunun üçü de bizim ibadetimizde var mı? Namazın dışındaki safları bile meleklerin Rableri katındaki safları gibi neden saf tutmazsınız? Görmüyor muşunuz gökte saf saf  kanat çırparak namaz kılan ki onların namazı budur diyor ayette kuşları örnek veriyor. Her şeyin secdesi var. Yerde gökte ne varsa her şey Allah’ı zikrediyor ve secde ediyor diyor. Onun için biz kulluğu tercih etme yani Allah’a.

Allah’ın  yarattığı mahluk olmaktan öte onun kulu olmayı tercih etmeliyiz.

Eğer fıtrat dersinde dediğim gibi bu başlıkla kullan şimdi, “Tek bir ilaha kul olmaktan yüksünen birçok ilaha kul olmak zorunda kalır.”

Eğer bir ilaha kulluğu seçmezsen oda ayartıcımıza değil mi? Bir tek ilaha kul olmaktan insanlar yüksünüyor değil mi? Ağır geliyor. Ama aptal bilmiyor, bir tek ilaha yaratıcıya kul olmaktan yüksünen kendini birçok ilaha kul olmaya mahkum ediyor.

O zaman kıyamın başkasına, rükün başkasına ,secden başkasına, saygın başkasına değil mi? İtaatin başkasına, onlarca ilah ediniyorsun. Bir tek ilaha kul olmaktan yüksünen, yani eğer tercihini bir tek ilah olarak seçmezsen ister istemez birçok ilaha kul oluyorsun.

Bir ilaha kulluk mu kolay? Birçok ilaha kulluk mu? Onun için  tercihimizi  kullanırken şunu iyi bilin biz bahaneleri sağımıza solumuza atsak bile dün dediğimiz gibi atamıyoruz. Onun için çocukluktan çocuklarımıza bu duyguyu geliştirecek eğitimi verip, hassasiyeti kazandırıp, onu kendi kendine tercihe zorlama, bir şeyi yapmaya zorlama. Yani eğiteceksin. Ne yapıyorsun diyelim ki belki bazılarınız şahit buna veyahut benimle devamlı gelen şahit mesela ben torunlarla beraber giderken birisine bir şey vereceğimde onlara veriyordum siz gidin verin. Ney yapıyor bu onları vermeye alıştırıyor. Bu huyu kazandığın zaman çok güzel bir şey ama kaybedersen bir daha kazanmak çok zor çünkü fıtri bir değer. Düşünün öyleleri var ki yani etrafta bu yaşa kadar gördüğümüz ettiğimiz eskiden insanlar garipliklerine rağmen cömerttiler. Fakirdi ama cömertti. Mesela beni dana gütmeye yollayacaklarında ben babaanneme diyorum ki; bana yumurta pişirirsen tereyağı da ekmeğin arasına koyarsan giderim diyordum. Oğlum yumurta yok diyordu babaanne neden yalan söylüyorsun gördüm işte tavukların yumurtladığını ulan oğlum aniden bir misafir gelir ona kırarız diyordu.

[1] Sad 75

[2] Bakara 34