Sehiv Secdesinin Anlamı

• Secde (lugat olarak): Boyun eğmek ve tevazu göstermek. (Lisânu’l-Arab, 2/1942).
• Sehv (lugat olarak): Bir şeyi unutmak, ondan gaflet etmek, kalbin başka bir şeye kayması. (Lisânu’l-Arab, 2/2137).
• Namazda sehv: Namazın bir bölümünden gaflet etmek.
• Şer‘î manası: Namazın sonunda veya selamdan sonra yapılan secdedir. Bunun amacı, namazda meydana gelen kusuru gidermektir. Bu kusur; farzlardan olmayan bir emredilen şeyi terk etmek yahut kasıtsız olarak yasaklanan bir şeyi yapmakla olur. (el-Mawsûʿatu’l-fiqhiyyetu’l-Kuwaytiyye, 2/234).

Sehiv Secdesinin Meşruiyeti

• Ebu Hureyre (r.a.)’den rivayet: Rasulullah (s.a.v.) şöyle buyurdu:
  “Namaz için ezan okunduğunda şeytan arkasını dönerek kaçıp yellenir ki ezanı duymasın. Ezan bitince geri gelir. Kamet getirilince yine kaçar. Kamet bitince tekrar gelir. Sonra kişi ile kalbi arasına girip: ‘Şunu hatırla, bunu hatırla’ der. Halbuki onları hatırlamıyordu. Böylece kişi, kaç rekât kıldığını bilemez hale gelir. Sizden biri üç mü yoksa dört mü kıldığını bilemezse oturduğu halde iki secde yapsın.” (Buhârî, 1231; Müslim, 389)
• Abdullah b. Buhayne (r.a.)’den rivayet: Rasulullah (s.a.v.) öğle namazında oturuşunu unutarak kalktı. Namazı tamamladığında oturduğu yerde tekbir alarak iki secde yaptı, sonra selam vermeden önce oturduğu yerde secde etti. Cemaat de onunla beraber secde etti. Bu, unuttuğu oturuşun yerine geçti.(Buhârî, 1234; Müslim, 570)

Sehiv Secdesinin Sebepleri

Sehiv secdesinin sebepleri özetle üçtür (İbn Teymiyye, Mecmûʿu’l-Fetâwâ, 33/33):

1. Namazda eksiklik (ama rükün olmamalı); mesela ilk teşehhüdü unutmak.
2. Namazda fazlalık; mesela yanılarak bir rekât fazla kılmak.
3. Namazda şüphe; mesela üç mü dört mü kıldığından emin olamamak.

Şüpheye Dikkat Edilmeyecek Haller

Müslüman şu durumlarda şüpheye aldırmaz:

1. Şüphe sadece hayal ve vesvese ise.
2. Sürekli şüpheye düşüyorsa, her ibadette aynı oluyorsa.
3. İbadet bittikten sonra şüphe ederse, önem vermez; ancak kesin olarak emin olursa o zaman gereğini yapar.

Sehiv Secdesinin Hükmü

Sehiv secdesi vaciptir. Çünkü Rasulullah (s.a.v.) onu emretmiş, (hata ettiğinde) sürekli yapmış, hiç terk etmemiştir. (İbn Hazm, el-Muhallâ, 4/160-161)

• Hadis: Mugîre b. Şu‘be’den rivayetle Rasulullah (s.a.v.) şöyle buyurdu:
  “İmam iki rekâttan sonra kalkarsa ve henüz tam doğrulmadan hatırlarsa otursun. Eğer tamamen doğrulduysa geri dönmesin, sadece iki secde yapsın.”
  (Ebû Dâvûd, 909; El-Elbani: sahih)

İmamın Sehvi

Eğer imam sehiv yaparsa:

• Sehiv secdesi yapar, cemaat de onu takip eder.
• İmam sehvi unutup secde etmezse, cemaat secde etmek zorundadır.
  (İbn Münzir, el-İcmâʿ, s.38; İbn Kudâme, el-Muğnî, 3/439-440)

Bir Namazda Birden Çok Sehiv

Namazda sehiv birkaç kez tekrarlansa bile, tümü için sadece iki secde yeterlidir.
(İbn Kudâme, el-Muğnî, 3/437) Delil: İbrahim en-Nehaî’ye soruldu: “Bir kişi namazda birçok kere sehiv ederse ne yapar?” O da: “Hepsi için iki secde yeterlidir.” dedi.
(İbn Ebî Şeybe, el-Musannef, 1/494)

Sehiv Secdesini Unutmak

• Sehiv secdesini unutan kişi kısa süre sonra hatırlarsa, secdeyi yapar.
• Uzun süre sonra hatırlarsa, namazı yeniden kılar.
• Sehiv secdesi yapmadan abdesti bozulan kişi de namazı yeniden kılar.
  (İbn Kudâme, el-Muğnî, 2/341)

Sehiv Secdesi Selamdan Önce mi Sonra mı?

• Eksiklikten dolayı ise: Selamdan önce yapılır (mesela teşehhüdün unutulması).

Fazlalıktan dolayı ise: Selamdan sonra yapılır (mesela fazla rekât kılmak).
(İbn Teymiyye, Mecmûʿu’l-Fetâwâ, 33/24)

Sehiv Secdesinin Şekli

• İki secdedir. Secdeye inerken ve kalkarken tekbir alınır.
• Secdelerden sonra selam verilir, ayrıca teşehhüd gerekmez.
• Secde içinde, normal namaz secdesinde okunanlar okunur:
  • “Subhâne Rabbiyel-A‘la”
  • “Subbûhun, Kuddûsun, Rabbü’l-melâiketi ve’r-rûh”
• Ayrıca kişi dilediği duaları da edebilir.
  (el-Lecnetü’d-Dâime, 7/148-149)

Meseleler ve Hükümleri:

1-Selamı Namaz Tamamlanmadan Vermek:

Eğer namaz kılan kişi namazı tamamlamadan selam verirse (yanılarak):

• Uzun bir süre geçtikten sonra hatırlarsa namazı baştan kılar.
• Kısa bir süre (örneğin beş dakika) içinde hatırlarsa kaldığı yerden namazı tamamlar ve selam verir.
  👉 Bu durumda sehiv secdesini selamdan sonra iki defa yapar ve yeniden selam verir.

2-Namazda Fazlalık Yapmak:

Eğer kişi namazda kıyam, oturuş, rükû veya secde gibi fazladan bir şey yaparsa:

• Fazlalığı bitirdikten sonra hatırlarsa yalnızca sehiv secdesi yapar.
• Fazlalık esnasında hatırlarsa hemen fazlalığı bırakır ve normale döner.
  👉 Sehiv secdesi selamdan sonra yapılır ve ardından tekrar selam verilir.

3-Rükünlerden Birini Terk Etmek

Eğer kişi, namazın rükünlerinden birini (kıyam (ayakta durmak), kıraat (Fatiha okumak), rükû, secde, ka‘de (oturuş) gibi) unutarak terk ederse:

• Sonraki rekâtta o rüknün yerine gelmişse, ilk rekât bâtıl olur, yerine sonraki geçer.

Örnek:

• Kişi birinci rekâtta rükû yapmayı unuttu.
• Secdeye gitti, sonra ikinci rekâta kalktı ve rükû yaptı.
• Bu durumda birinci rekât batıl olur, ikinci rekât birinci rekât yerine geçer.
• Namazı tamamlar, sonunda sehiv secdesi yapar (selamdan sonra).

Eğer henüz yerine gelmemişse, geri dönüp o rüknü yapar ve devam eder.
👉 Her iki durumda da sehiv secdesi gerekir ve yeri selamdan sonradır.

4-Namazda Şüpheye Düşmek

Kişi kaç rekât kıldığında şüpheye düşerse (örneğin iki mi üç mü?):

• Eğer bir taraf ona daha kuvvetli gelirse, o görüşle amel eder, namazını tamamlar ve selam verir.
• Eğer hiçbir taraf ağır basmazsa, kesin olana yani daha aza göre hareket eder ve tamamlar.
  👉 İlk durumda sehiv secdesi selamdan sonra,
  👉 İkinci durumda ise sehiv secdesi selamdan önce yapılır.

5-İlk Teşehhüdü Terk Etmek:

Eğer kişi ilk teşehhüdü unutur (diğer vacipler de bunun hükmündedir):

1. Ayağa tamamen kalktıktan sonra hatırlarsa geri dönmez, namazına devam eder.
2. Kalkışa başladıktan sonra fakat tamamen doğrulmadan önce hatırlarsa geri dönüp oturur, teşehhüdü yapar ve namaza devam eder.
3. Henüz ayağa kalkmadan, uylukları baldırlarından ayrılmadan önce hatırlarsa oturmaya devam eder, teşehhüdü yapar ve devam eder. Bu durumda sehiv secdesi gerekmez çünkü ne eksiklik ne de fazlalık olmuştur.
   👉 Sehiv secdesi burada selamdan önce yapılır.

Muhammed Karasu tarafından derlenmiştir.

Sehiv Secdesi yazısı ilk önce üzerinde ortaya çıktı.

Bu hakların en büyüğü Allah’ın insanlar hakkı üzerinde olan ibadetin yalnızca O’na yapılmasıdır. Ve mertebe mertebe haklar belirlenmiştir.

Her hakkın mutlaka yerine getirilmesi gerekir ancak ilk üzerimize vacip olan hak Allah’ın hakkıdır sonrasında ise ana baba hakkıdır. Bizim insanların haklarını yerine getirmemiz güzel bir şey ancak Rabbimizin hakkını yerine getirmediğimiz de bunların hiçbir değeri kalmıyor.

Allah’ın ve Rasulunun (a.s.v) inanan babalar üzerinde taktir ettiği haklardan birisi de yeni doğan evladının hakkıdır. Bu hakların tespiti de ayet ve sahih hadislerle olması gerekir. Aksi taktirde evladımızın haklarını yerine getirdiğimizi zannederek aslında bidat olan, Allah katın hiçbir değeri olmayan ameller işleyebiliriz. Bizde gücümüz yettiğince delilleriyle beraber bunları zikretmeye çalışacağız. Başarı Allah’tandır.

Öncelikle çocuğun bir rızık olduğunu hem dünyevi hem de uhrevi faydasını bilmek gerekir. Çünkü doğan çocuk rızkı ile gelmektedir. Bu vesileyle ailesi de rızıklandırılmaktadır.

‫‫وَلَا تَقْتُلُٓوا اَوْلَادَكُمْ خَشْيَةَ اِمْلَاقٍۜ نَحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَاِيَّاكُمْۜ اِنَّ قَتْلَهُمْ كَانَ خِطْـًٔا كَب۪يرًا

Fakirlik korkusuyla çocuklarınızı öldürmeyin. Onların da sizin de rızkınızı biz veriyoruz. Şüphesiz onları öldürmek, pek büyük bir günahtır. (İsrâ, 31)

Ahirete dönük çocuğun faydası ise öldükten sonra o evladımızın yapacağı amellere ortak olmamızdır. Nitekim sahih hadiste şöyle buyurmaktadır:

“İnsan ölünce şu üçü dışında amellerinin sevabı kesilir: Sadaka-i câriye, faydalanılan ilim, arkasından dua eden hayırlı evlât.” (Müslim Vasiyye 14) Hayırlı bir evlat temennisi ancak üzerime hak olan şeyleri yerine getirerek mümkün olur.

Yenidoğan Çocuğun Babası Üzerinde Haklarını Şu Şekilde Sıralayabiliriz

1-) Yeni Doğmuş Bebeğin Ağzına Hurma Verme:

Ebu Musa (r.a) şöyle dedi:

“Benim bir oğlum doğdu, ben onu Nebi (a.s.v)’e getirdim. Nebi (a.s.v) hurmayı çiğneyip onun ağzına koydu. Çocuğa bereketle dua etti ve onu bana geri verdi…” Buhari 6150, Müslim 2145/24

Bir başka hadisi şerifte:

… Ümmü Süleym (r.a) bir erkek çocuk doğurdu. Enes (r.a) dedi ki: Ebu Talha (r.a) bana:

−Bu çocuğu, Nebi (a.s.v)’e götürene kadar muhafaza et! dedi. Enes (r.a)’da çocuğu Nebi (a.s.v)’e kadar götürdü. Ümmü Suleym (r.a) Enes (r.a) ile beraber birkaç hurma göndermişti. Nebi (a.s.v) çocuğu aldı ve şöyle buyurdu:

−“Onunla beraber bir şey var mı?”

−Evet, birkaç tane hurma var dediler. Nebi (a.s.v) o hurmaları aldı, onları ağzında çiğnedi sonra çiğnenmiş hurmaları kendi ağzından alıp bebeğin ağzına damağına gelecek şekilde koydu ve çocuğa Abdullah ismini verdi. (Buhari 5548, Müslim 2144/23)

2-) Güzel İsim Koymak:

Güzel isim koymak yine baba üzerine bir haktır. Güzel isimden kast edilen ise insanın kendisinin beğendiği değil Kuran ve Sünnette ters olmayan, güzel bir mana barındıran isimlerdir. Maalesef günümüzde bu noktada Müslüman anneler ve babalar hataya düşmektedirler. Sevdiği futbolcunun ismini, sanatçının veyahut daha ileri giderek kafirlerin isimlerini çocuklarına verebilmektedirler.

Abdullah İbni Ömer (r.a) şöyle dedi: Rasulullah (a.s.v) şöyle buyurdu:

“İsimlerinizin Allah’a en sevgilisi, Abdullah ve Abdurrahman isimleridir.” (Müslim 2132/2, Ebu Davud 4949)

3-) Gücü Yeten Kimsenin Akika Kurbanı Kesmesi:

Selman bin Âmir (r.a) şöyle dedi: Rasulullah (a.s.v) şöyle buyurdu:

“Çocuğun doğumuyla beraber akika vardır. Onun adına akika kurbanı kanı dökünüz ve çocuktan da ezayı gideriniz! (Yani çocuğun saçını kesiniz!)” (Buhari 5549)

Gücü Yeten Kimse Erkek İçin İki, Kız İçin Bir Tane Akika Kurbanı

Aişe (r.a) şöyle dedi: “Rasulullah (a.s.v) oğlan çocuğu için iki tane birbirine denk koyun ve kız çocuğu için de bir tane koyun kesilmesini emretti!” (Tirmizi 1513)

Akika Kurbanı Doğumun Yedinci Günü Kesilir:

Semure (r.a) şöyle dedi: Rasulullah (a.s.v) şöyle buyurdu: “Her doğan çocuk akikasına rehindir! Akika kurbanı doğumun yedinci günü kesilir, yedinci günde çocuğun ismi konur ve yedinci günde çocuğun başı tıraş edilir!” (Ebu Davud 2838)

4-) Bebeği Saçını Tıraş Edip Ağırlığınca Gümüş Tasadduk Etmek:

Ali bin Ebi Talib (r.a) şöyle dedi: Rasulullah (a.s.v) Hasan için akika kurbanı kesti ve şöyle buyurdu:

“Ey Fatıma! Hasan’ın başını tıraş et ve saçın ağırlığınca gümüş tasadduk et!” Bunun üzerine Fatıma (r.a) kesilen saçı tarttı. Saçın ağırlığı bir dirhem veya bir dirhemden daha az gelmişti. (Tirmizi 1556)

5-) Sünnet Ettirmek:

Yeni doğan çocuğun sünnet edilmesine gelince, bu fıtratın sünnetlerindendir. Çocuğun temizliği ile ilgili olduğundan dolayı sünnet, yerine getirilmesi gereken görevlerdendir.

“Beş haslet fıtrattandır: Sünnet olmak, kasık kıllarını traş etmek (etek traşı olmak), koltuk altı kıllarını yolmak, tırnakları kesmek ve bıyıkları kısaltmak.”

(Buharî; hadis no: 5550. Müslim; hadis no: 257).

Sünnet etmek en fazla buluğ çağına kadar ertelene bilir. Bununla beraber ne kadar erken yaşta yapılması çocuk için en efdal olanıdır.

Saîd bin Cübeyr (r.a) şöyle dedi: “Abdullah ibni Abbas (r.a)’ya Nebi (a.s.v) vefat ettiğinde sen yaşça kim gibiydin? denildi. Abdullah ibni Abbas (r.a)’da şöyle dedi:

−Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’in vefat ettiğinde ben sünnet olmuştum. İnsanlar çocuklarını, buluğ çağına erişene kadar sünnet ettirmezlerdi!  (Buhari 6238)

Yeni Doğan Bebeğin Kulağına Ezan Okunup İsmi Söylenir Mi? Bazı ilim ehli kimseler fazilet babından çocukların kulağına ezan ve kamet okumayı güzel görmüşlerdir. Ancak bu konu hakkında tek bir sahih hadis varit olmadığından dolayı babanın böyle bir sorumluluğu yoktur.

Bu konu da zayıf hadislere örnek verecek olursak:

‫‫عن أَبِي رَافِعٍ قَالَ : رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَذَّنَ فِي أُذُنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ حِينَ وَلَدَتْهُ فَاطِمَةُ بِالصَّلَاةِ

‫‫رواه الترمذي ( 1514 ) وأبو داود ( 5105 ) .

Ebu Rafi anlatıyor: “Fatıma Hasan’ı dünyaya getirdiğinde Rasulullah’ın onun kulağına namaz ezanı gibi ezan okuduğunu gördüm.” (Tirmizi 1514 Ebu Davud 5105)

Hafız İbni Hacer: ‘’ Bu Asım bin Ubeydullah’a aittir. Ve o zayıf bir ravidir.’’ Birileri de El-Elbani (r.h) bu hadisi şahitlerle hasen mertebesine çıkardığını söyleye bilir ancak El-Elbani (r.h) bazı malumatlara ulaştıktan sonra bu hadisin şâhid olarak kullanılamayacağına kani olup bu hükmünden dönmüştür. Ayrıntılı bilgi için Silsiletu Ed-Daife 321 ve 6121 numaralı rivayetlerin tahricine bakabilirsiniz.

Muhammed Karasu 25/03/2025

Yenidoğan Çocuğun Baba Üzerinde Ki Hakları yazısı ilk önce üzerinde ortaya çıktı.

Konumuz Allah’ın unutması hakkında bakış açımız nasıl olmalıdır? Selef bunu nasıl anlamıştır?

Bir sıfattan bahsederken öncelikle bunun kuranda ve sünnette sabit olup olmadığına bakılır. Eğer kuranda ve sünnette mezkûr bir sıfat değilse buna itibar edilmez. Şayet kuran ve sünnette sabit ise bunu olduğu gibi tahrifsiz, teşbihsiz, tekyifsiz, ta’tilsiz ispat ederiz.

Unutma sıfatı kuran ve sünnette sabit olan Allah’ın fiili sıfatlarındandır.

Allah’ın unutması hakkında Kurandan deliller

Birinci ayet:

‫فَالْيَوْمَ نَنْسٰيهُمْ‫

…  Bugün onları unutacağız. (Araf 51)

İkinci ayet:

‫اِنَّا نَس۪ينَاكُمْ‫

 … biz de sizi unutacağız… (Secde 14)

Üçüncü ayet:

‫فَنَسِيَهُمْۜ‫

Allah da unuttu. (Tevbe 67)

Allah’ın unutması hakkında Sünnetten deliller:

Ebu Hureyre (r.a)’dan Nebi (a.s.v)’dan kudsi hadisi şerifte Allah (a.c) şöyle buyurmaktadır:

‫فَيَقُولُ: فَإِنِّي أَنْسَاكَ كَمَا نَسِيتَنِي‫

‘’… Senin beni unuttuğun gibi bugün bende seni unutuyorum…’’ (Müslim 2968)

Allah’ın Unutması ile Kastedilen Nedir?

Tüm bu nakillerde Allah’ın unutmasından bahsediliyor. Peki unutma (نسي)’den murat denir? Bunu anlatmadan önce selef tevile karşı değildir delilsiz bir şekilde yapılan tevile karşıdır. Başka sıfatı iptal eden, siyak sibak ilişkisine uygun olmayan, Arap lügatine ters olan tevile karşıdır ki buna da tahrif denilmiştir.

Nesiye, unutma kelimesinin Arapça lügatinde ki karşılığına bakacak olursak:

Unutma kelimesinin iki manası vardır lügatte:

Birincisi manası: Bilinen şeyin unutulmasıdır, ilmin zeval olmasıdır.

Allah (a.c) şu kavlinde olduğu gibi:

‫رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَٓا اِنْ نَس۪ينَٓا اَوْ اَخْطَأْنَاۚ‫

‘’ “Rabbimiz! Unutur ya da hata edersek bizleri sorumlu tutma.’’ (Bakara 286)

Allah (a.c)’yi bu manada bir sıfatla zikretmek caiz değildir. Çünkü böyle bir şey hem nakle hem de selim akla zıttır.

Çünkü Rabbimiz şöyle buyurmaktadır unutmanın birinci manası hakkında:

‫قَالَ عِلْمُهَا عِنْدَ رَبّ۪ي ف۪ي كِتَابٍۚ لَا يَضِلُّ رَبّ۪ي وَلَا يَنْسٰىۘ‫

Demişti ki: “Onların bilgisi, Rabbimin yanında bir Kitap’tadır. Rabbim, şaşırmaz da unutmaz da.” (20/Tâhâ, 52)

Yine başka bir ayeti kerime de:

‫وَمَا كَانَ رَبُّكَ نَسِيًّاۚ‫

Rabbin unutan değildir. (Meryem 64)

İkinci manası: İlim ve kasıt ile terk etmektir.

İbni Fâris (ö.395): ‘’En-Nisyan: Terk manasındadır. Allah (a.c) şu kavlinde olduğu gibi: ‘’Onlar Allah’ı unuttu, Allah’ta onları unuttu’’. (Mücmelü’l-luġa s.866)

Allah’ın unutma sıfatını zikrederken ki getirdiğimiz delillerin siyak ve sibakına bakacak olursak aslında bunun tevilinin ‘ilim ve irade ile terk etmek’ olduğu da kendiliğinden ortaya çıkmaktadır.

Birinci ayet:

‫اَلَّذ۪ينَ اتَّخَذُوا د۪ينَهُمْ لَهْوًا وَلَعِبًا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَاۚ فَالْيَوْمَ نَنْسٰيهُمْ كَمَا نَسُوا لِقَٓاءَ يَوْمِهِمْ هٰذَاۙ وَمَا كَانُوا بِاٰيَاتِنَا يَجْحَدُونَ‫

Onlar ki; dinlerini eğlence ve oyun edindiler ve dünya hayatı onları aldattı. Onlar bu günlerini unuttukları ve bizim ayetlerimizi inkâr ettikleri gibi biz de bugün onları unutacağız. (Araf 51)

Ayetin sibak ve siyakına bakacak olursak burada ki unutma fiilinin ilimle, bilerek terk manasına geldiği açık bir şekilde ortaya çıkar ki selefimizde bu şekilde tevil etmiştir.

Taberi bu ayeti kerimenin tefsirinden Mucahit’ten şunu nakletmektedir:

‘’ Sizi ateşe terk ediyoruz…’’

Ahmed bin Hanbel şöyle demiştir bu ayeti kerime için:

‘’ Sizi ateşe terk ediyoruz tıpkı bugün için işleyeceğiniz ameli terk etmeniz gibi…’’ (Er-Redu al El-Cehmiyye s.21) Bu ayeti kerimde olduğu gibi Allah (a.c) ilimle, irade ederek onları ateşe terk etmiştir. Yoksa ilminin zevali değildir ki bu rabbimiz bundan münezzehtir.

İkinci ayet:

‫فَذُوقُوا بِمَا نَس۪يتُمْ لِقَٓاءَ يَوْمِكُمْ هٰذَاۚ اِنَّا نَس۪ينَاكُمْ وَذُوقُوا عَذَابَ الْخُلْدِ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ‫

(Onlara denilecek ki:) “Bu karşılaşma gününüzü unutmanıza karşılık (azabı) tadın. Hiç şüphesiz biz de sizi unutacak (kendi hâlinize terk edeceğiz). Yaptıklarınıza karşılık, sonsuzluk azabını tadın (bakalım).” (32/Secde, 14)

Bu ayetinde siyak ve sibakına baktığımızda unutma fiilinin terk manasında kullanıldığını görmekteyiz.

Taberi (r.h) bu ayetin tefsirinde İbni Abbas’tan şu tevili nakletmektedir:

‘’ ‘Biz de sizi unutacağız.’ yani sizi terk edeceğiz.’’. Taberi (r.h) şöyle demektedir: ‘’ Allah (a.c) cehenneme giren müşrikler için şöyle demektedir ‘dünyada iken bu karşılaşma gününüzü unutmanıza karşılık azabı tadın. ‘Bizde sizi unutacağız’ yani şöyle demektedir: ‘bizde sizi ateşe terk edeceğiz’.’’

Üçüncü ayet:

اَلْمُنَافِقُونَ وَالْمُنَافِقَاتُ بَعْضُهُمْ مِنْ بَعْضٍۢ يَأْمُرُونَ بِالْمُنْكَرِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمَعْرُوفِ وَيَقْبِضُونَ اَيْدِيَهُمْۜ نَسُوا اللّٰهَ فَنَسِيَهُمْۜ اِنَّ الْمُنَافِق۪ينَ هُمُ ‫الْفَاسِقُونَ‫

Münafık erkekler ve münafık kadınlar birbirlerindendir. Kötülüğü emreder, iyilikten alıkoyar ve ellerini sıkar (cimrilik ederler). Allah’ı unuttular, Allah da (onları yardımsız ve nefisleriyle başbaşa bırakarak) unuttu. Şüphesiz ki münafıklar, fasıkların ta kendileridir. (9/Tevbe, 67)

Unutma fiilinin kullanıldığı yere baktığımızda yani siyakına ve sibakına baktığımızda burada da Allah’ın dinini terk edenlerin kıyamet gününde de terk edileceğinden haber verilmektedir.

Yine Taberi (r.h) bu ayet hakkında şöyle demektedir:

‘’ Onlar Allah’a itaati, tabi olmayı terk ettikleri için Allah’ta onları tevfikiyetinden, hidayetinden ve rahmetinden terk ettirdi.’’

Son olarak unutma fiilinin geçtiği hadisi şerife bakacak olursak:

Kıyamet günü Allah (a.c) görülmesi hakkında ki hadisi şerifte:

قَالَ: فَيَلْقَى الْعَبْدَ، فَيَقُولُ: أَيْ فُلْ أَلَمْ أُكْرِمْكَ، وَأُسَوِّدْكَ، وَأُزَوِّجْكَ، وَأُسَخِّرْ لَكَ الْخَيْلَ وَالْإِبِلَ، وَأَذَرْكَ تَرْأَسُ وَتَرْبَعُ؟ فَيَقُولُ: بَلَى، قَالَ: ‫‫فَيَقُولُ: أَفَظَنَنْتَ أَنَّكَ مُلَاقِيَّ؟ فَيَقُولُ: لَا، فَيَقُولُ: فَإِنِّي أَنْسَاكَ كَمَا نَسِيتَنِي

‘’… Rasulullah (a.s.v) şöyle devam etti: ‘’Kul yüce Allah’ın huzuruna çıktığı zaman ona ‘’Ey filan! Ben sana ikramlarda bulunmadım mı? Başkalarına seni efendi kılmadım mı? Seni eş sahibi yapıp, at ve develer vermedim mi? Mal mülk sahibi olmana ve iyi bir hayat yaşamana imkân tanımadım mı?’’ diye sorar. Kul da ‘’evet’’ der. Yüce Allah ona ‘Bir gün benim huzuruma çıkacağını hiç düşünmedin mi?’ diye sorunca kul: ‘Hayır’ der. O zaman yüce Allah’ta: ‘Sen nasıl beni unuttuysan, ben de seni bugün öyle unutacağım’ buyurur.’’

Hadisi şerifin konumuz hakkında ki bölümü bu kadar.

Görüldüğü gibi dünya hayatında Allah’ı unutan, dinini terk edenleri kıyamet gününde Allah (a.c)’de onları unutacak, terk edecektir.

Birileri bu kelimeleri yanlış anlar diye kuran ve sünnette geçen sıfatları inkâr etmek şeytanın başka bir oyunudur. Haşa sanki Allah kendisini ifade etmekte aciz kaldı da birileri bunu tamamlamaya çalışıyor! Bizlere düşen insanların yanlışa düşmesini engellemektir, ayet ve hadisleri tahrif etmek değildir!

Bu noktada önemli bir hususta şudur ki kardeşler, selefiler tevile, tefsire karşı değildir, delilsiz yapılan tevile, tefsire karşıdır ki bundan dolayı selef isim ve sıfatları tahrifsiz -yani delilsiz bir şekilde tevil etmeden- iman edilmesini söylemiştir. Vahyi yine vahiy ile tevil etmemiz gerekir ki aksi durumda Ebu Said hocamızın (r.h) dediği gibi olur: ‘’Tefsir, tahrifin kod adı olmuştur.’’ Birçok fırka tefsir, tevil edeyim derken aslında nassı Yahudiler gibi tahrif etmektedir. Rabbimden bizleri hidayete muvafık kılmasını, kıyamet gününde unuttuğu kullardan değil kendi rüyeti ile lutuflandırdığı kullardan kılmasını niyaz ederim.

Allah’ın Unutması Meselesi yazısı ilk önce üzerinde ortaya çıktı.

1-)

عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: ” فَقَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ ، فَخَرَجْتُ ، فَإِذَا هُوَ بِالْبَقِيعِ رَافِعٌ رَأْسَهُ إِلَى السَّمَاءِ ، فَقَالَ لِي : ( أَكُنْتِ تَخَافِينَ أَنْ يَحِيفَ اللَّهُ عَلَيْكِ وَرَسُولُهُ ؟ ) ، قَالَتْ : قُلْتُ : ظَنَنْتُ أَنَّكَ أَتَيْتَ بَعْضَ نِسَائِكَ ، فَقَالَ: ( إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَنْزِلُ لَيْلَةَ النِّصْفِ مِنْ شَعْبَانَ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَيَغْفِرُ لِأَكْثَرَ مِنْ عَدَدِ شَعَرِ غَنَمِ كَلْبٍ).
قال الترمذي: ” حديث عائشة لا نعرفه إلا من هذا الوجه من حديث الحجاج، وسمعت محمدا [يعني البخاري] يضعف هذا الحديث ، وقال: يحيى بن أبي كثير لم يسمع من عروة، والحجاج بن أرطاه لم يسمع من يحيى بن أبي كثير

Aişe (r.a.) şöyle demiştir:

“Bir gece Resulullah (s.a.v.)’ı odada bulamadım. Bunun üzerine dışarı çıktım. Bir de baktım ki Baki kabristanında başını semaya doğru kaldırmıştı. Bana “Yoksa Allah ve Resul’ünün sana haksızlık yapacağını mı sandın?” diye sordu. Ben şöyle dedim: “Gerçekten ben senin eşlerinden birinin yanına gittiğini sandım” Rasulullah (s.a.v.) şöyle buyurdu: Allah (a.c) Şaban ayının ortasındaki gece dünya semasına iner. Kelb kabilesinin koyunlarının tüylerinin sayısından fazla kişiyi affeder.’’

Tirmîzî: Âişe (r.h)’nın hadisini bu şekliyle sadece Haccac’ın rivâyetinden biliyoruz. Muhammed’den (İmam Buhari) işittim bu hadisin zayıf olduğunu ve Yahya b. ebî Kesir’in, Urve’den işitmediğini söylerdi. Haccac b. Ertae, Yahya b. ebî Kesir’den hadisi işitmemiştir.  (Tirmizi 739, Ahmed 26018, İbnu Mace 1389)

Hadis aynı lafızlarla Ahmed’in müsnedin de nakledilmektedir. Müsned Muhakkikleri (Şuayp Arnavut ve Adil Mürşid) yukarıdaki sebeplerden dolayı bu rivayetin zayıf olduğuna hükmetmişlerdir.

El-Elbani (r.h)’da hadisin zayıf olduğuna hükmetmiştir.

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ قَالَ: حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ: أَنْبَأَنَا ابْنُ أَبِي سَبْرَةَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: ” إِذَا كَانَتْ لَيْلَةُ النِّصْفِ مِنْ شَعْبَانَ، فَقُومُوا لَيْلَهَا وَصُومُوا نَهَارَهَا، فَإِنَّ اللَّهَ يَنْزِلُ فِيهَا لِغُرُوبِ الشَّمْسِ إِلَى سَمَاءِ الدُّنْيَا، فَيَقُولُ: أَلَا مِنْ مُسْتَغْفِرٍ لِي فَأَغْفِرَ لَهُ أَلَا مُسْتَرْزِقٌ فَأَرْزُقَهُ أَلَا مُبْتَلًى فَأُعَافِيَهُ أَلَا كَذَا أَلَا كَذَا، حَتَّى يَطْلُعَ الْفَجْرُ

Ali bin Ebi Talip (r.a)’dan rivayet edildiğine göre; Resulullah (a.s.v)) şöyle buyurdu demiştir:

«Şaban ayının on beşinci gecesi olduğu zaman, gecesinde ibadete kalkın. Ve o gecenin gündüzünü oruç tutunuz. Çünkü o gece güneş batınca Allah Teâlâ dünyaya en yakın göğe inerek fecir oluncaya kadar: Benden mağfiret dileyen yok mu? ona mağfiret edeyim. Benden rızık isteyen yok mu? onu rızıklandırayım (bir belâ ile) müptela olan yok mu? ona afiyet vereyim. Şöyle olan yok mu? böyle olan yok mu? buyurur.»” (İbnu Mace 1388)

El-Elbani (r.h) bu rivayet hakkında şunları söylemektedir:

‘’Bu senet zayıflığında icmâ edilmiştir. Bu senet benim indimde mevzu hadistir. Çünkü İbni Ebi Sebre hadis uyduran olarak itham edilmiştir takripte (İbnu Hacerin kitabında) geçtiği gibi.

El-Busuri , Zevaid adlı kitabında:  İsnadı zayıftır, çünkü İbn-i Ebî Sebre zayıftır. Adı Ebû Bekir bin Abdillah bin Muhammed bin el- Sebre’dir.

Ahmed bin Hanbel ve İbnu Maiyn: O hadis uydurmaktadır, demişlerdir.

İbnu Recep: İsnadı zayıftır. (Letaiful marif s. 143)

Munziri buna  ‘’Tergib’’ (2/81) adlı kitabında işaret etmektedir. ‘’

(Silsiletud-Daife adlı kitabında hadis no:2132)

Şaban Ayı Hakkında ki İki Hadis-i Şerifin İncelemesi

Muhammed Karasu

Şaban Ayı Hakkında ki İki Hadis-i Şerifin İncelemesi yazısı ilk önce üzerinde ortaya çıktı.

İsim ve Sıfat Tevhidinin Tanımı:

Allah (a.c) Kuran ve Sünnette kendisini nasıl isimlendirip ve vasıflamışsa tüm bunların hepsinin bütün eksiklerden uzak olduğuna kesin bir şekilde inanmaktır.

Allah’ın kendisini veyahut Rasulu Muhammed (a.s.v)’ın O’nu nitelendirdiği her sıfata, hakikati üzere, herhangi bir benzetme ve örnek vermeden, ayrıca herhangi bir ta’til (manasını işlevsiz bırakmadan) ve tahrife kaçmadan olduğu gibi iman etmektir.

İsim ve Sıfat Tevhidinin Önemi:

Kul rabbini Kuran ve Sünnette geçen isim ve sıfatlarıyla tanır. Buna sebep kul rabbisini yanlış tanır, yanlış bilirse bu yanlışlık onun akidesine ve ameline yansır. Kul rabbisini eksik ve noksan tanırsa bu sefer onun bu noksan bıraktığı yerlere başka şeyleri sokmaya başlar.

Buna sebep ilim ehli ‘’ Cehmiyye ve mutezile ademe ibadet eder. Müşebbihe ve mücessime puta ibadet eder. Bazıları ise her şeye ibadet eder’’ demiştir. Çünkü onlardan kimisi Allah’ı tenzih edeyim derken ademe (yokluğa) benzetmiştir. Yine onlardan kimisi Allah’ın isim ve sıfatlarını ispat edeyim derken Allah’ı mahlukata benzetmiştir. Onlardan kimisi de vahdeti vucud inancına sahip olarak her şey Allah’tır demişlerdir.

Allah’ın İsim ve Sıfatları Akılla Bilinebilecek Şeyler Değildir:

Biz birisini tanırken onun kendisini bize tanıttığı kadar tanırız. Allah (a.c) kendisini bize nasıl tanımışsa biz o kadar onu tanır ve bilebiliriz. Kendi aklımızdan ona isim ve sıfatlar vermemiz veyahut isim ve sıfatları ondan nefiy etmemiz mümkün değildir. Allah Resulü de ashabını Allah’ın zatını tefekkürden men etmiş bilakis Allah’ın yarattığı şeyleri tefekkür etmemizi emretmiştir.

Allah (a.c) şöyle buyurmaktadır:

وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِه۪ عِلْمٌۜ اِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤٰادَ كُلُّ اُو۬لٰٓئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْؤُ۫لًا

‘’Hakkında bilgin bulunmayan şeyin ardına düşme. Çünkü kulak, göz ve gönül, bunların hepsi ondan sorumludur.’’ (İsra 36)

Allah Hakkında Bilmediğimiz Şeyleri Söylemek Şeytanın Adımlarına Uymaktır:

يَٓا اَيُّهَا النَّاسُ كُلُوا مِمَّا فِي الْاَرْضِ حَـلَالاً طَـيِّباًؗ وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ اِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبينٌ اِنَّمَا يَأْمُرُكُمْ بِالسُّٓوءِ وَالْفَحْشَٓاءِ وَاَنْ تَقُولُوا عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ

Ey insanlar! Yeryüzünde bulunanların helâl ve temiz olanlarından yiyin; şeytanın adımlarına uymayın, çünkü o apaçık düşmanınızdır. O size ancak kötülüğü, çirkinliği, Allah hakkında bilmediğiniz şeyler söylemenizi emreder. (Bakara 168,169)

Allah’ın isim ve sıfatları hakkında bilgisizce konuşmak şeytanın emri ve ona tâbi olmaktır. Buna sebep Allah (a.c) kendisi hakkında bilgisizce konuşmayı haram kılmıştır.

Allah’ın İsim ve Sıfatlar Hakkında Ehli Sünnetin Yolu:

Ehli Sünnet derken bu akide sahabe ve onlardan sonra gelen İmam Ebu Hanife’nin, İmam Şafinin, İmam Malik ve Ahmed bin Hambeli’n ve onlardan sonra onların yoluna tâbi olanların akidesidir. Onların inanç yapıları böyledir.

وَلِلّٰهِ الْاَسْمَٓاءُ الْحُسْنٰى فَادْعُوهُ بِهَاࣕ وَذَرُوا الَّذينَ يُلْحِدُونَ فٓي اَسْمَٓائِه سَيُجْزَوْنَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

En güzel isimler Allah’ındır; bu güzel isimlerle O’na dua edin, O’nun isimleri hakkında ilhada kaçanları (doğru inançtan sapanları) kendi başlarına bırakın. Onlar yaptıklarının cezasını çekecekler! (Araf 180)

Allah’ın kendisi için kitabında veyahut Rasulu (a.s.v)’ın sünnetinde O’nun hakkında bildirmiş olduğu sıfatları tahrifsiz, ta’tilsi, tekyifsiz ve temsile kaçmadan olduğu gibi kabul etmektir.

İlhada (doğru inançtan sapanlar) tahrif, ta’til, tekyif ve temsile kaçan kimselerdir. Şimdi bu terimleri inceleyecek olursak:

Tahrif:

Tahrif sözlükte değiştirmek demektir. Dinde ki anlamı ise ayet veyahut hadisi lafız ve anlam olarak değiştirmektir. Manasını başka bir mana ile değiştirmektir.

Mesela:

وَكَلَّمَ اللّٰهُ مُوسٰى تَكْليماًۚ

Allah Musa ile konuştu. (Nisa 164)

Ayetini irabını (harekesini) değiştirerek ‘’Musa Allah ile konuştu’’ diye tahrif ederler.

Veyahut ayeti kerime de ‘’ İki elimle yarattığımı seni secde etmekten alıkoyan nedir?’’ ayetini mana olarak değiştirirsek bundan kasıt kudret vs. dersek bu da mana ile tahrif olur.

İmam Ebu Hanife şöyle demiştir: ‘’O’nun eli kudreti veya nimetidir denilemez. Zira bu takdirde sıfat iptal edilmiş olur. Bu kaderiyye ve Mutezilenin görüşüdür.’’ (El-Fıkhul ekber sayfa 59)

Ta’til:

Sözlük manası bir şeyin içerisini boşaltmak manasındadır. Onu işlevsiz bırakmaktır. Dini anlamı ise Allah’u tela için olan isim ve sıfatların tamamını veya bir kısmının manasını işlevsiz bırakmaktır.

Bu ise bütün isim ve sıfatlar için veyahut sadece birkaçının içeriğini boşaltan kimseler olmuştu.

Bunlar Allah’ın isim ve sıfatlarını ismen kabul ederler ama işlevsizdir bunlar derler. ‘’Allah işitmeden işitendir, görmeden görendir…’’ gibi şeyler söylerler.

Ehli sünnet ise Allah işitendir şanına yaraşır şekilde işitendir der. Allah’ın eli vardır ama şanına yaraşır şekilde eli vardır der.

Tekyif:

Tekyif bir sıfatın niteliğini Kuran ve Sünnette olmamasına rağmen anlatmaktır.

İmam Ebu Hanife (r.h) bu konu hakkında şöyle demiştir: O’nun kuranda zikrettiği gibi eli, yüzü ve nefsi vardır. Allah’ın kitabında zikretmiş olduğu yüz, el ve nefis gibi sıfatlar O’nun keyfiyeti bilinmeyen sıfatlarıdır.’’ (El-Fıkhul ekber sh:59)

Burada İmam Ebu Hanife kuran ve sünnette Allah’ın yüz, el ve nefis gibi sıfatlarını ispat etmiş, onları tahrif etmemiş ve manasızdır dememiştir. Onları olduğu gibi kabul edip bu konu hakkında yorum yapmamıştır. Bilakis şanına yaraşır şekildedir.

İmam Malike ‘’ Rahman arşa istiva etti’’ (Taha 5) ayetinde geçen istivanın keyfiyeti hakkında soru sorulduğunda ‘’istiva bilinmektedir. Keyfiyeti ise meçhuldür. Ona iman etmek farz, hakkında soru sormak ise bidattir.’’

Burada da şu kaideyi zikretmekte fayda var: ‘’İsimde ki benzerlik müsemmada ki benzerliği gerektirmez’’ bazı şeylerin isimleri bir olur ama içerikleri farklıdır. Mesela el kelimesini düşünelim. İnsan eli dediğimiz de başka bir şey timsah eli dediğimiz de başka bir şey gelir. İsimler benzerdir ama içeriği farklıdır.

Eğer biz Allah’ın eli dediğimizde aklımıza yaratılmışlar geliyorsa bu şeytanın vesvesesidir. Burada isim aynı olabilir ama kesinlikle mahlukata benzemez Allah (a.c). Onun eli şanına yaraşır şekilde deyip sonra susarız.

Teşbih:

Teşbih bir şeyi bir şeye benzetmektir. Bu iki türlü olur ya yaratanı yaratılmışa benzetirler ya da yaratılanı yaratana benzetirler.

‘’ete kemiğe büründü falanca diye göründü’’ bu yaratılmışı yaratıca benzetmektir ki bu isim ve sıfatlarda ilhada gitmektir.

Veya Allah’ın isim ve sıfatlarında birini herhangi bir yaratılmışsa vererek olur.  Bunlar genelde tazim (överken) ederken aşırıya kaçan kimselerdir.

Bu dört temel kaideyi örnekleyecek olursak:

Allah Rasulu (a.s.v):

إِنَّ قُلُوبَ بَنِي آدَمَ كُلَّهَا بَيْنَ إِصْبَعَيْنِ مِنْ أَصَابِعِ الرَّحْمَنِ، كَقَلْبٍ وَاحِدٍ، يُصَرِّفُهُ حَيْثُ يَشَاءُ

Şüphesiz ki, bütün Âdemoğullarının kalpleri bir kalp gibi Rahmanın parmaklarından iki parmak arasındadır. Onu dilediği yere çevirir. (Müslim 2654)

Öncelikle bu hadis sahih olup olmadığına bakılır. Sahih olduğu bilindikten sonra- ki Müslim’de geçiyor- Allah’ın iki parmağı olduğu ispat edilmiş olur.

 *Bunu tahrif etmeden yani bu parmaktan kasıt şu demektir vs. demeden. Ta’til yapmadan yani ismen kabul edip müsemma (içeriğini) kabul etmeyenler gibi yapmadan. Bu parmağı bir şeylere benzetmeden ve şöyle şöyledir demeden kabul etmek gerekir. 

Başarı Allah’tandır. Sorularınız için sitemize mesaj atabilirsiniz.

Youtube Kanalımızdan Bizleri Takip Edebilirsiniz

İsim Ve Sıfat Tevhidinde Temel Kaideler yazısı ilk önce üzerinde ortaya çıktı.

إذا رأيتم الحريق فكبروا فإنه يطفئه

“Yangın gördüğünüz zaman tekbir getirin, zira tekbir gerçekten onu söndürür”

RİVAYETİNİN SIHHAT DURUMU

 El-Ukayli ‘’Duafa’’ adlı kitabından (219): Ahmed bin Zekeriya El-A’idî  bize tahdis etti: Dedi ki:  Ebu Cafer Meymune bin el-Esbaği en-Nasibi bize tahdis etti: Dedi ki: İbnu Ebi Meryem’den işittim dedi ki: Bize Kasım bin Abdullah, Amr bin Şuayb’tan o babasından o dedesinden merfu olarak haber etti.

 İbnu Ebu Meryem dedi ki: Bu hadisi İbnu Luheya’, Ziyad bin Yunus’tan El-Hadrami – Bizimle hadis dinlerdi—‘den o da Kasım bin Abdullah bin Ömer’den işitti.  İbnu Luheya’ onu güzel görürdü. Bundan sonra şöyle dedi: O Amr bin Şuayb’tan rivayette bulunurdu.

(Şeyh El-Elbani) Diyorum ki: “İbnu Main’in dediği gibi:  “El-Kasım yalancı bir ravidir.” 

Ahmed dedi ki: “O, yalancı ve hadis uyduran birisidir.”

El-A’idî dışında ki raviler ise sika (güvenilir) kimselerdir. Onun tercemesi hakkında bir şey bulamadım. Eğer ki bu senet sabit ise ravi zinciri: İbu Luheya’ o da Amr İbnu Şuayb’tan olması gerekirdi. İbnu Luheya’ burada o raviyi gizleyerek tedlis yapmıştır. Bunundan dolayı olsa gerek İbnu Hibban onu şöyle vasıflamıştır  ‘’Bundan dolayı zayıf olan ravileri kendi görüşüne göre sika olanlarda tedlis yapmıştır. Böylelikle uydurmaları onlarla kayırmıştır.’’

(Şeyh El-Elbani): İhtimalle ki İbnu Luheya’ bunu bilerek yapmamıştır. Bilakis bu durum onun ezberinin zayıf olmasından olmuştur. Allah en iyi bilendir.

          İbu Adiy tahriç etti ki (2/211) : Muhammed bin Muaviye En-Nisaburi’den, bize İbnu Luheyaa’ Amr ibn Şuayb’dan bunu tahdis etti ve dedi ki: ‘’Ben bu rivayeti İbnu Luheya’ ve Abdurrahman bin El-Haris’ten başka nakleden bilmiyorum.’’

        Taberani ‘’Dua’’ adlı kitabında (2/1002,1266) ve Es-Sekafi ‘’Sekafiyyat’’ adlı kitabında (10/ 34 rakam) bunu nakletmiştir. El-Kasım bin Abdullah bin Ömer bin Hafsa bin Asım bin Ömer El-Hattap’dan: bize Abdurrahman bin Haris bin Ayyaş El-Mahzumi, Amr bin Şuayb’tan bunu tahdis etti.

         İbnu Asakir (1/340/14), İbnu Sinni (rakam 289-292) aynı zincirle nakletti.

El-Kasım metruk bir ravidir. Ahmed onu yalancılıkla suçlamıştır, aynen Hafız ibnu Hacer’in ‘’takrib’’ adlı eserinde yaptığı gibi.

Bu hadis için bir şahit vardır. Ebu En-Nadr Yahya bin Kesir Sahibul Basri, o Cafer bin Muhammed’den, o babasından, o dedesinden merfu olarak.

Dulabi bunu tahriç etmiştir (2/137)

Ebu En-Nadr zayıf ravidir ‘’Takribte’’ olduğu gibi.

Hadis İbnu Ömer’den de nakledilmiştir. Sehmi ‘’Tarihu Curcan’’ adlı kitabında (373) tahriç etmiştir. Ebu El-Hariş Ahmed bin İsa El-Kileni’den: Bize Ahmed bin Abdullah El-Mahrumi tahdis etti ki: Bize Abdurrahman bin Abdullah bin Ömer tahdis etti ki: o babasından, o amcasından, o Nafi’den.

(Şeyh Elbani) derim ki: Bu gerçekten zayıf bir isnattır. Abdurrahman bin Abdullah için Zehebi ‘’halik’’ demiştir.  Babası zayıftır. Bu iki ravi dışında kalan ikisini bilmiyorum.

Ebu Hureyre’den de hadis nakledilmiştir. Osman bin Talut bin Abbad rivayet eder ki: Bize Eyyub bin Nuh El-Metuî tahdis etti ki: dedi ki: Bana babam tahdis etti ki: bana Muhammed bin Aclan tahdis etti ki, O’da Said el-Makbiri’den, O’tan Eb Hurey’den merfu olarak nakletmektedir.

     Esbahani ‘’Tergib’’ adlı kitabında (2/79) tahriç etmektedir. Taberani ‘’Dua’’ adlı kitabında (1001) ve ‘’Evsat’’ adlı kitabında tahriç etmektedir. Ve Heysemi ‘’mecmua’’ adlı eserinde (10/138) Tahriç etmektedir.  Ve dedi ki: ‘’O rivayette tanımadığım kimseler var.’’

Burada Eyyub bin Nuh El-Metuî’ye ve babasına işaret etmektedir. Ben onların tercemesi hakkında ne cerh kitaplarında ne de İbnu Hibbanın sikatında bir şey bulamadım.

Taberani (1003) şu yolla tahriç etmiştir: Abdurrahman bin Abdullah bin Ömer, O’da Abdurrahman bin El-Haris’den, O’da Amr bin Şuayb’dan bunu nakletmiştir.

Bu Kasım bin Abdullah bin Ömer’in kardeşi Abdurrahman bin Abdullah bin Ömer tarafından kötü bir mutabaattır. Ve o onun gibi zayıf bir ravidir. Ahmed ‘’ilel’’ de (2/157) şöyle demiştir onun için: ‘’Yalancı birisidir.’’ Takribte ise ‘’metruktur’’ denilmiştir.

(Şeyh El-Elbani) dedim ki: Taberi’nin bu senedin dışında diğer hadislerin senetleri hakkında sukut etmesini anlamış değilim.

 Şeyh Elbani (rhm)’nin sözleri burada bitti.

Netice olarak bu hadis sahih bir hadis değildir ve amel edilmez.

Şu an bizleri büyük bir üzüntüye boğan ülkemizdeki orman yangıları sonrasında paylaşılan bu rivayetin zayıf olduğunu sizlere bildirmek istedik.

Rabbim ülkemizdeki bu musibeti tez zamanda başımızdan def etsin. Amin

Yazan : Muhammmed Karasu

Yangın Gördüğünüz Zaman Tekbir Getirin Rivayeti Sahih mi? cihanelmass.blogspot.com dan alınmıştır.

Yangın Gördüğünüz Zaman Tekbir Getirin Rivayeti Sahih mi? yazısı ilk önce üzerinde ortaya çıktı.

Ramazan Borcundan Önce Şevval Altı Tutmanın Hükmü yazısı ilk önce üzerinde ortaya çıktı.

Kabir Başında Fatiha İle İlgili Hadis yazısı ilk önce üzerinde ortaya çıktı.

Ateistlerin Ve Hadis İnkarcılarının Bir İftirasına Cevap yazısı ilk önce üzerinde ortaya çıktı.