İtikâf’a Girmek Her Mescid’te Caiz Midir ?
عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَعْتَكِفُ الْعَشْرَ الْأَوَاخِرَ مِنْ رَمَضَانَ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ ثُمَّ اعْتَكَفَ أَزْوَاجُهُ مِنْ بَعْدِهِ , وَالسُّنَّةُ فِي الْمُعْتَكِفِ أَنْ لَا يَخْرُجَ إِلَّا لِلْحَاجَةِ الَّتِي لَا بُدَّ مِنْهَا وَلَا يَعُودُ مَرِيضًا وَلَا يَمَسُّ امْرَأَةً وَلَا يُبَاشِرُهَا وَلَا اعْتِكَافَ إِلَّا فِي مَسْجِدِ جَمَاعَةٍ، وَالسُّنَّةُ فِيمَنِ اعْتَكَفَ أَنْ يَصُومَ
[رواه البيهقي في سنن الكبري: 8571 ]
[حكم الألباني: صحيح ]
Nebi s.a.v’in hanımı Âişe r.anhe şöyle demiştir: Nebi s.a.v vefat edene kadar Ramazan ayının son on gününde itikâfa girerdi. Ondan sonra hanımları da aynı günlerde itikâfa girerlerdi. İtikâfta olan kişi için sünnet, itikâf yerinde sadece zarûri bir ihtiyacı için çıkması, hasta ziyaret etmemesi, kadına dokunmaması ve onunla ilişkiye girmemesidir. İtikaf da ancak cemaatle namazın kılındığı mescitlerde yapılır. İtikâfta olan kişi için sünnet bu süre içinde oruç tutmasıdır.
[ Beyhaki Sünen’ul Kubra : 8571]
[ Elbani : Sahih ]
وَلاَ تُبَاشِرُوهُنَّ وَأَنْتُمْ عَاكِفُونَ فِي المَسَاجِدِ، تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ فَلاَ تَقْرَبُوهَا كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ آيَاتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ
[البقرة: 187]
Sizler, mescitlerde itikaf halinde iken onlarla (kadınlarla) ilişkide bulunmayın. Bunlar, Allah´ın sınırlarıdır; sakın onlara yaklaşmayın! Allah böylece, sakınıp korunsunlar diye insanlara ayetlerini iyice açıklıyor.
[ Bakara: 187 ]
قال ابن المنذر رحمه الله: والاعتكاف جائزٌ في جميع المساجد على ظاهر الآية
[ الإشراف علي مذاهب العلماء : ج 3 ص 160]
İbn Munzir rahimehullah şöyle demiştir : Bu ayetin zahirine göre bütün mescidlerde itikaf caizdir.
[ El‐İşrâf Ala Mezahibi’l‐Ulema : Cild 3 Sayfa 160 ]
قال ابن حزم رحمه الله : والاعتكاف جائزٌ في كل مسجد جمعت فيه الجمعة أو لم تجمع
[ المحلى بالآثار : ج 3 ص 428 ]
İbn Hazm rahimehullah şöyle demiştir: Cuma namazı için toplanılan veya toplanılmayan her mescitte itikaf caizdir.
[El-Muhalla-bil-Esâr : Cild 3 Sayfa 428 ]
قال الشوكاني رحمه الله : ويجوز الاعتكاف في كل مسجد
[ نيل الأوطار : ج 4 ص 269 ]
Şevkani rahimehullah şöyle demiştir: İtikaf her mescid’te caizdir.
[ Neylu’l Evtar : Cild 4 Sayfa : 269 ]
قال ابن باز رحمه الله : يصح الاعتكاف في غير المساجد الثلاثة إلا أنه يشترط في المسجد الذي يعتكف فيه إقامة صلاة الجماعة فيه فإن كانت لا تقام فيه صلاة الجماعة لم يصح الاعتكاف فيه
[ مجموع فتاوى ومقالات متنوعة : ج 15 ص 444 ]
İbn Baz rahimehullah şöyle demiştir: İtikaf, üç mescit dışında geçerli olmakla birlikte, cemaat namazının itikaf yapılan mescitte kılınması şart koşulmuştur. O mescid’te cemaatle namaz kılınmıyorsa itikâf sahih olmaz.
[ Mecmû’u Fetava ve Makalat Mutenevvia : Cild : 15 Sayfa: 444 ]
قال ابن عثيمين رحمه الله : يجوز الاعتكاف في غير المساجد الثلاثة، والمساجد الثلاثة هي: المسجد الحرام، ومسجد النبي صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، والمسجد الأقصى، ودليل ذلك عموم قوله تعالى: {وَلاَ تُبَاشِرُوهُنَّ وَأَنتُمْ عَاكِفُونَ فِي الْمَسَاجِدِ تِلْكَ حُدُودُ اللهِ فَلاَ تَقْرَبُوهَا كَذالِكَ يُبَيِّنُ اللهُ آيَاتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ} فإن هذه الآية خطاب لجميع المسلمين، ولو قلنا: إن المراد بها المساجد الثلاثة لكان أكثر المسلمين لا يخاطبون بهذه الآية، لأن أكثر المسلمين خارج مكة والمدينة والقدس، وعلى هذا فنقول: إن الاعتكاف جائز في جميع المساجد إذا صح الحديث أنه: لا اعتكاف إلا في المساجد الثلاثة فإن المراد الاعتكاف الأكمل والأفضل، ولا شك أن الاعتكاف في المساجد الثلاثة أفضل من غيره، كما أن الصلاة في المساجد الثلاثة أفضل من غيرها، فالصلاة في المسجد
[ مجموع فتاوى ورسائل العثيمين : ج 20 ص 160]
İbn Useymin rahimehullah şöyle demiştir: Üç mescit dışında itikaf caizdir. Üç mescit ise şunlardır: Mescid-i Haram, Nebi s.a.v’in Mescid-i ve Mescid-i Aksa’dır. İtikafın bu üç mescid dışında da olacağının delili ise, Yüce Allah’ın şu sözüdür: Sizler, mescitlerde itikaf halinde iken onlarla (kadınlarla) ilişkide bulunmayın. Bunlar, Allah´ın sınırlarıdır; sakın onlara yaklaşmayın! Allah böylece, sakınıp korunsunlar diye insanlara ayetlerini iyice açıklıyor. [Bakara: 187]
Bu ayet tüm Müslümanları hitap etmektedir ve bununla kastedilenin üç mescid olduğunu söylersek, o zaman Müslümanların çoğu Mekke, Medine ve Kudüs’ün dışında olduğu için bu ayet çoğu Müslümanı hitap etmemektedir. Buna dayanarak itikaf bütün mescidlerde caizdir diyoruz. Üç mescid dışında itikâf yoktur hadisi sahih olsa bile bu üç mescid de olan itikâftan maksat en eksiksiz ve en güzel olandır .Şüphesiz ki bu üç mescidde itikâf diğer mescidlerden daha hayırlıdır. Nasıl ki üç mescitte kılınan namaz diğerlerinden daha hayırlı ise, mescidde kılınan namaz da öyledir.
[ Mecmuu Fetava ve Resailu El Useymin : Cild 20 Sayfa : 160]
İtikâf’a Girmek Her Mescid’te Caiz Midir ?
Hazırlayan
Onur Dinçer
24 Şaban 1443 \ 27 Mart 2022 Pazar
Keçiören\ Ankara
